المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٥٤ - سوم از نواسخ افعال مقاربه

تقدير كلام چنين است: و ذلك كقولك انشاء الخ.

انشاء: از افعال مقاربه.

السّائق: اسم براى « انشاء ».

يحدو: خبر براى « انشاء ».

واو: عاطفه.

طفق: معطوف به « انشاء ».

كذا: جارّ و مجرور، متعلّق به استقرّ، خبر مقدّم.

جعلت: مبتداء مؤخّر.

واو: عاطفه.

اخذت: معطوف به جعلت.

و علق: عاطف و معطوف.

ترجمه:

ترك آن با افعال ذى الشّروع مانند: انشاء السّائق يحدو.

و طفق و همچنين « جعلت » و « اخذت » و « علق » نيز چنين مى‌باشند.

شرح عربى:

( و كعسى) فى كونها للتّرجّى (حرى) بالحاء المهملة (و لكن) اختصّت بان (جعلا خبرها حتما بان متّصلا) فلم يجرّد عنها لا فى الشّعر و لا فى غيره نحو « حرى زيد ان يقوم» (و الزموا) خبر (اخلولق ان) لكونها (مثل حرى) فى التّرجّى نحو « اخلولقت السّماء ان تمطر» (و بعد اوشك) كثير اتّصال الخبر بان نحو:

و (انتفاء ان) من خبرها (نزرا) نحو:

( و مثل كاد فى الاصحّ كربا) بفتح الرّاء فالكثير تجرّد خبرها عن ان نحو: