المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٣٣ - دوم از نواسخ حروف مشبهة بليس(ما - لا - لات - ان)
بى: جارّ و مجرور، متعلّق است به « معنيا ».
انت: ضمير منفصل مرفوع، اسم براى « ما ».
معنيا: خبر است براى « ما ».
اجاز: فعل ماضى، از باب افعال، متعدّى.
العلماء: فاعل است براى « اجاز ».
ترجمه:
علماء اجازه دادهاند كه حرف جرّ با مجرورش يا ظرف برخبر مقدّم گردد مانند قول شما كه مىگوئى: ما بى انت معنيا.
متن: «١٦٠»
|
و رفع معطوف بلكن او ببل |
من بعد منصوب بما الزم حيث حلّ |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
رفع: بصيغه مصدر، مفعول مقدّم است براى « الزم » ، مضاف.
معطوف: بصيغه اسم مفعول، مضاف اليه براى « رفع ».
بلكن: جارّ و مجرور، متعلّق است به « معطوف ».
او: عاطفه.
ببل: معطوف به « لكن ».
من: حرف جارّ.
بعد: مجرور به « من » ، متعلّق است به « رفع » ، مضاف.
منصوب: بصيغه اسم مفعول، مضاف اليه براى « بعد ».
بما: جارّ و مجرور، متعلّق است به « منصوب ».
الزم: فعل امر، از باب افعال، فاعلش در آن مستتر است به استتار وجوبى.