المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٠٤ - آراء در جواز و عدم جواز تقديم خبر برليس

و قد اجمعوا على امتناع تقديم خبرها انتهى.

و فرّق ابنه بينهما بانّ عسى متضمّنة معنى ما له الصّدر و هو لعلّ بخلاف ليس.

قلت:

« ليس » ايضا متضمّنة معنى ما له صدر الكلام و هو ما النّافيّة.

و ذهب بعضهم الى جواز التقديم مستدلّا بتقديم معموله فى قوله تعالى: الا يوم يأتيهم ليس مصروفا عنهم.

و اجيب: باتّساعهم فى الظّرف.

تتمّة: من الخبر ما يجب تقديمه على الفعل ككم كان مالك.

و ما يجب تأخيره عنه كما كان زيد الّا فى الدّار.

ترجمه و شرح:

آراء در جواز و عدم جواز تقديم خبر برليس‌

مصنّف گويد:

مختار ما اينستكه تقديم خبر برليس ممنوع مى‌باشد.

شارح گويد:

كوفيّون و مبرّد نحوى و ابن سرّاج و اكثر متأخّرين نيز با اين رأى موافقند.

مصنّف در شرح كافيه گفته است:

اينحكم بخاطر آنستكه « ليس » همانند « عسى » بوده و همانطوريكه « عسى » غير متصرّف است و حضرات در فعل بودنش صحبت و نزاع دارند عينا در ايندو جهت « ليس » نيز مانند آن ميباشد از اينرو چون در « عسى » اجماع است برامتناع تقديم خبرش قياس اقتضاء دارد « ليس » نيز مانند آن بوده و خبرش برآن مقدّم نشود.

پايان كلام مصنّف در شرح كافيه.