المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨٥ - افعال ناقصه

كاف: حرف جرّ، مجرورش كه « قولك » باشد محذوف است، مبنى.

كان: از افعال ناقصه بوده و سيّدا خبر آن و عمر اسمش مى‌باشد.

ترجمه:

« كان » مبتداء را در حاليكه اسم خود قرار داده رفع داده و خبر را نصب مى‌دهد مانند اينكه مى‌گوئى « كان سيّدا عمر».

متن: «١٤٥ ، ١٤٤»

تجزيه و تركيب‌

كاف: حرف جرّ، مبنى‌

كان: مجرور به كاف، جارّ و مجرور متعلّق به « استقرّ » ، خبر مقدّم.

ظلّ: مبتداء مؤخّر و بات، اضحى، اصبح، امسى، صار، ليس، زال، برح، فتئ و انفك تمام معطوف به « ظلّ » بوده كه بمناسبت رعايت شعر حرف عاطف از آنها حذف گرديده است.

واو: عاطفه، حرف غير عامل، مبنى.

هذى: اسم اشاره، مبنى، مبتداء.

الاربعة: مشار اليه « هذى ».

لام: حرف جرّ براى تقويت عامل يعنى « متبعة » آورده شده.

شبه: بمعناى « شبيه » و صفت مشبهه مى‌باشد، مضاف.

نفى: مضاف اليه براى « شبه ».

او: حرف عاطف.

لنفى: معطوف به « شبه »