تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦١
شناسائى اين دو است، در اين كه منظور از آن در اينجا چيست؟ تفسيرهاى متعددى ذكر كردهاند:
بعضى آن را به معنى «تورات».
بعضى شكافته شدن دريا براى بنى اسرائيل كه نشانه روشنى از عظمت حق و حقانيت موسى بود دانستهاند.
در حالى كه بعضى اشاره به ساير معجزات و دلائلى كه در اختيار موسى و هارون بود، مىدانند.
ولى اين تفسيرها با هم هيچ گونه منافاتى ندارند؛ چرا كه ممكن است فرقان، هم اشاره به «تورات» و هم اشاره به «ساير معجزات و دلائل» موسى عليه السلام باشد.
در ساير آيات، نيز «فُرْقان» گاهى به خود «قرآن» اطلاق شده، مانند: تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً: «بزرگ و پر بركت است خدائى كه فرقان را بر بندهاش نازل كرد تا جهانيان را انذار كند». «١»
و گاه، به پيروزىهاى معجزآسائى كه نصيب پيامبر صلى الله عليه و آله گرديد، همان گونه كه در مورد جنگ بدر «يَوْمَ الْفُرْقانِ» فرموده است. «٢»
اما واژه «ضِياء» به معنى نور و روشنائى است كه از درون ذات چيزى بجوشد و مسلماً قرآن، تورات و معجزات انبياء، چنين بودهاند. «٣»
و «ذِكْر»، هر موضوعى است كه انسان را از غفلت و بىخبرى دور دارد، و اين نيز از آثار واضح كتب آسمانى و معجزات الهى است.
ذكر اين سه تعبير پشت سر هم، گويا اشاره به اين است كه: انسان براى رسيدن به مقصد، نخست احتياج به «فرقان» دارد تا بر سر دو راهىها و چند