چه تعبير گويا و فشرده‌اى از گذشته، امروز و آينده انسان‌ها، همه از خاك به وجود آمده‌ايم، همه به خاك باز مى‌گرديم و همه بار ديگر از خاك برانگيخته مى‌شويم.
بازگشت همه ما به خاك و يا مبعوث شدن از خاك، كاملًا روشن است اما اين كه: چگونه آغاز همه ما از خاك است، دو تفسير وجود دارد:
نخست اين كه: همه ما از آدم هستيم و آدم از خاك.
و ديگر اين كه: حتى خود ما نيز از خاك گرفته شده‌ايم؛ زيرا تمام مواد غذائى كه بدن ما و پدران و مادران ما را تشكيل داده از همين خاك گرفته شده است.
ضمناً اين تعبير، اخطارى است به همه گردنكشان و فرعون‌صفتان كه فراموش نكنند از كجا آمده‌اند؟ و به كجا خواهند رفت؟ اين همه غرور و نخوت، گردنكشى و طغيان، براى موجودى كه ديروز خاك بوده و فردا نيز خاك مى‌شود، چرا؟
***
نكته‌ها:
١- كلمه «مهد» و «مهاد» هر دو به معنى مكانى است كه آماده براى نشستن و خوابيدن و استراحت است و در اصل كلمه «مهد» به محلى گفته مى‌شود كه كودك را در آن مى‌خوابانند (گاهواره يا مانند آن).
گوئى انسان كودكى است كه به گاهواره زمين سپرده شده است، و در اين گاهواره، همه وسائل زندگى و تغذيه او فراهم است.
٢- كلمه «أَزْواجاً» كه از ماده «زوج» گرفته شده است، هم مى‌تواند اشاره به اصناف و انواع گياهان باشد، و هم اشاره سربسته‌اى به مسأله زوجيت (نر و ماده بودن) در عالم گياهان كه به خواست خدا ذيل آيات مناسب‌تر از آن سخن خواهيم گفت.
٣- در تفسير «أُولِى النَّهى‌» در حديثى كه در «اصول كافى» از پيامبر صلى الله عليه و آله