ستمگران اخطار مى‌دهد، سرنوشت شوم ظالمان پيشين كه از آنها نيرومندتر بودند مجسم مى‌سازد، به مردان حق بشارت مى‌دهد، به استقامت دعوت مى‌كند، و آنها را در مسيرشان دلگرم مى‌سازد.
تاريخ چراغى است كه مسير زندگى انسان‌ها را روشن مى‌سازد، و جاده‌ها را براى حركت مردم امروز باز و هموار مى‌كند.
تاريخ تربيت‌كننده انسان‌هاى امروز، و انسان‌هاى امروز، سازنده تاريخ فردايند.
خلاصه تاريخ يكى از اسباب هدايت الهى است.
ولى اشتباه نشود به همان اندازه كه بيان يك تاريخ راستين، سازنده و تربيت كننده است، تاريخ‌هاى ساختگى و تحريف يافته، فوق العاده مايه گمراهى است و به همين دليل، آنها كه دل‌هاى بيمارى دارند، هميشه سعى كرده‌اند با تحريف تاريخ، انسان‌ها را فريب دهند و از راه خدا بازدارند و نبايد فراموش كنيم كه تحريف در تاريخ فراوان است. «١»
ذكر اين نكته نيز لازم است كه «ذكر» در اينجا و در بسيارى ديگر از آيات قرآن، اشاره به خود قرآن است؛ چرا كه آياتش موجب تذكر و يادآورى و بيدارى و هشيارى است.
***
و به همين جهت آيه بعد، از كسانى سخن مى‌گويد كه، حقايق قرآن و درس‌هاى عبرت تاريخ را فراموش مى‌كنند، مى‌گويد: «كسى كه از قرآن روى بگرداند، در قيامت بار سنگينى از گناه و مسئوليت بر دوش خواهد كشيد» «مَنْ