تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٩
اين كه مىدانيم «آزر»، هرگز ايمان نياورد، و استغفار براى مشركان، طبق صريح آيه ١١٣ سوره «توبه» ممنوع است.
پاسخ اين سؤال را به طور مشروح ذيل همان آيه سوره «توبه» ذكر كردهايم. «١»
***
پس از آن چنين گفت: «من از شما (از تو و اين قوم بتپرست) كنارهگيرى مىكنم، و همچنين از آنچه غير از خدا مىخوانيد» يعنى از بتها «وَ أَعْتَزِلُكُمْ وَ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ».
«و تنها پروردگارم را مىخوانم، و اميدوارم كه دعاى من در پيشگاه پروردگارم بىپاسخ نماند» «وَ أَدْعُوا رَبِّي عَسى أَلَّا أَكُونَ بِدُعاءِ رَبِّي شَقِيّاً».
اين آيه از يكسو، ادب ابراهيم عليه السلام را در مقابل «آزر» نشان مىدهد، كه او گفت: از من دور شو، ابراهيم هم پذيرفت، و از سوى ديگر، قاطعيت او را در عقيدهاش مشخص مىكند، كه اين دورى من از شما به اين دليل نيست كه دست از اعتقاد راسخم به توحيد برداشته باشم، بلكه، به خاطر عدم آمادگيتان براى پذيرش حق است و لذا من در اعتقاد خودم همچنان پا بر جا مىمانم.
ضمناً، مىگويد: من اگر خدايم را بخوانم اجابت مىكند اما بيچاره شما كه بيچارهتر از خود را مىخوانيد و هرگز دعايتان مستجاب نمىشود و حتى سخنانتان را نمىشنود.
***
ابراهيم عليه السلام به گفته خود وفا كرد و بر سر عقيده خويش با استقامت هر چه تمامتر باقى ماند، همواره منادى توحيد بود، هر چند تمام اجتماع فاسد آن روز، بر ضد او قيام كردند، اما او سرانجام تنها نماند، پيروان فراوانى در تمام قرون و