تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٧
تفسير:
نتيجه دورى از شرك و مشركان
در آيات گذشته سخنان منطقى ابراهيم عليه السلام كه آميخته با لطف و محبت خاصى بود، در طريق هدايت پدرش گذشت.
اكنون، نوبت بازگو كردن پاسخهاى «آزر» است تا از مقايسه اين دو، با يكديگر، حقيقت و واقعيت آشكار و روشن شود.
قرآن، مىگويد: نه تنها دلسوزىهاى ابراهيم و بيان پربارش به قلب آزر ننشست بلكه او از شنيدن اين سخنان، سخت برآشفته «گفت: اى ابراهيم! آيا تو از خدايان من روىگردانى»؟! «قالَ أَ راغِبٌ أَنْتَ عَنْ آلِهَتِي يا إِبْراهِيمُ».
«اگر از اينكار، خوددارى نكنى، به طور قطع تو را سنگسار خواهم كرد» «لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ لَا رْجُمَنَّكَ».
«و اكنون از من دور شو ديگر تو را نبينم» «وَ اهْجُرْنِي مَلِيّاً».
جالب اين كه: اولًا «آزر» حتى مايل نبود تعبير انكار بتها و يا مخالفت و بدگوئى نسبت به آنها را بر زبان آورد، بلكه، به همين اندازه، گفت:
«آيا تو از بتها روىگردان هستى» مبادا به بتها جسارت شود.
ثانياً، به هنگام تهديد ابراهيم، او را به سنگسار كردن تهديد نمود، آن هم با تأكيدى كه از «لام و نون تأكيد ثقيله» در «لَا رْجُمَنَّكَ» استفاده مىشود و مىدانيم: سنگسار كردن يكى از بدترين انواع كشتن است.
ثالثاً، به اين تهديد مشروط، قناعت نكرد بلكه در همان حال ابراهيم عليه السلام را وجودى غير قابل تحمل شمرد، و به او گفت: براى هميشه از نظرم دور شو (كلمه «مَلِيّا» به گفته «راغب» در «مفردات» از ماده املاء به معنى مهلت دادن طولانى آمده است و در اينجا مفهومش آن است كه براى مدت طولانى يا هميشه از من دور شو).