تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٥
برتابند، به آنها بگو من به همه شما به طور يكسان از عذاب الهى اعلام خطر مىكنم» «فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلى سَواءٍ».
«آذَنْتُ» از ماده «ايذان» به معنى اعلام كردن توأم با تهديد است، و گاه به معنى اعلان جنگ نيز آمده، اما از آنجا كه اين سوره در «مكّه» نازل شده، و در آنجا نه زمينه جهاد بود، و نه حكم جهاد نازل شده بود، بسيار بعيد به نظر مىرسد كه اين جمله در اينجا به معنى «اعلان جنگ» باشد، بلكه ظاهر اين است پيامبر با اين سخن مىخواهد اعلام نفرت و جدائى از آنها كند و نشان دهد كه از آنان به كلى دست شسته است.
تعبير «عَلى سَواءٍ» يا اشاره به اين است كه: من نسبت به مجازات الهى به همه شما به طور يكسان اعلام خطر مىكنم، مبادا چنين تصور كنند كه اهل «مكّه» يا قريش با ديگران تفاوت دارند، و در پيشگاه خدا براى آنها مزيت و برترى است و يا اشاره به اين است كه: من ندايم را به گوش همه شما بدون استثناء رساندم.
سپس اين تهديد را به صورت آشكارترى بيان مىكند و مىگويد: «من نمىدانم آيا وعده عذاب كه به شما داده شده است، نزديك است يا دور»؟! «وَ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَ».
فكر نكنيد اين وعده دور است، شايد هم نزديك و بسيار هم نزديك باشد.
اين عذاب و مجازاتى كه در اينجا به آن تهديد شدهاند ممكن است عذاب قيامت و يا مجازات دنيا و يا هر دو باشد، در صورت اول، علم آن مخصوص خدا است و هيچ كس به درستى از تاريخ وقوع رستاخيز آگاه نيست، حتى پيامبران خدا، و در صورت دوم و سوم ممكن است اشاره به جزئيات و زمان آن باشد، كه من از جزئيات آن آگاه نيستم؛ چرا كه علم پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت به اين