در روايات اسلامى و تواريخ «تَمَثُّل» به معنى وسيع كلمه، بسيار ديده مى‌شود.
از جمله اين كه: ابليس در آن روز كه مشركان در «دار الندوه» جمع شده بودند و براى نابودى پيامبر صلى الله عليه و آله توطئه مى‌چيدند، او در لباس پيرمردى خيرانديش، و خيرخواه ظاهر شد، و به اغوا كردن سران قريش پرداخت.
و يا دنيا و باطن آن به صورت زن زيباى دلربائى در برابر على عليه السلام آشكار گشت و قدرت نفوذ در وى را نيافت كه داستانش مفصل و معروف است.
و نيز در روايات مى‌خوانيم: مال، فرزند و عمل انسان به هنگام مرگ در چهره‌هاى مختلف و خاص در برابر او مجسم مى‌شوند.
و يا اعمال انسان در قبر و روز قيامت تجسم مى‌يابد و هر كدام در شكل خاصى ظاهر مى‌گردد «تَمَثُّل» در تمام اين موارد، مفهومش اين است كه: چيزى يا شخصى صورتاً به شكل ديگرى درمى‌آيد، نه اين كه ماهيت و باطن آن تغيير يافته باشد. «١»
***