تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩
نكتهها:
١- منظور از روح خدا چيست؟
تقريباً همه مفسران معروف، روح را در اينجا به «جبرئيل» فرشته بزرگ خدا تفسير كردهاند، و تعبير «روح» از او به خاطر آنست كه روحانى است و هم وجودى است حياتبخش؛ چرا كه حامل رسالت الهى به پيامبران است كه احياءكننده همه انسانهاى لايق مىباشد و اضافه روح در اينجا به خدا، دليل بر عظمت و شرافت اين روح است، كه يكى از اقسام اضافه، اضافه تشريفيه است.
ضمناً، از اين آيه استفاده مىشود كه نزول «جبرئيل» مخصوص پيامبران نبوده البته به عنوان وحى و آوردن شريعت و كتب آسمانى منحصراً بر آنها نازل مىشده ولى براى رساندن پيامهاى ديگر (مانند پيام فوق به مريم) مانعى ندارد كه با غير پيامبران نيز روبرو شود.
***
٢- «تمثّل» چيست؟
«تمثّل» در اصل از ماده «مثول» به معنى ايستادن در برابر شخص يا چيزى است، و «مُمَثَّل» به چيزى مىگويند كه: به صورت ديگرى نمايان گردد، بنابراين «تَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيّاً» مفهومش اين است كه آن فرشته الهى به صورت انسانى درآمد.
بدون شك، معنى اين سخن آن نيست كه: جبرئيل، صورتاً و سيرتاً تبديل به يك انسان شد؛ چرا كه چنين انقلاب و تحولى ممكن نيست بلكه، منظور اين است كه: او به صورت انسان درآمد هر چند سيرت او همان فرشته بود، ولى «مريم» در ابتداى امر كه خبر نداشت، چنين تصور مىكرد كه: در برابر او انسانى است سيرتاً و صورتاً.