تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٠
توحيد ذكر شد، آيات مورد بحث، يك سلسله از نشانههاى خداوند در نظام عالم هستى و تدبير منظم آن بيان گرديده، و تأكيدى است بر آن بحثها.
نخست مىگويد: «آيا كافران نديدند آسمانها و زمين پيوسته بودند و ما آنها را باز كرديم»؟! «أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْا رْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما».
«و هر موجود زندهاى را از آب آفريديم»؟ «وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ».
«آيا با مشاهده اين آيات و نشانهها، باز هم ايمان نمىآورند» «أَ فَلا يُؤْمِنُونَ».
در اين كه منظور از «رتق» و «فتق» (پيوستگى، و جدائى) كه در اينجا در مورد آسمانها و زمين گفته شده است، چيست؟
مفسران سخنان بسيار گفتهاند كه از ميان آنها سه تفسير، نزديكتر به نظر مىرسد و چنان كه خواهيم گفت هر سه تفسير ممكن است در مفهوم آيه جمع باشد. «١»
١- به هم پيوستگى آسمان و زمين، اشاره به آغاز خلقت است كه طبق نظرات دانشمندان، مجموعه اين جهان به صورت توده واحد عظيمى از بخار سوزان بود كه بر اثر انفجارات درونى و حركت، تدريجاً تجزيه شد و كواكب و ستارهها از جمله، منظومه شمسى و كره زمين به وجود آمد و باز هم جهان در حال گسترش است.
٢- منظور از پيوستگى، يكنواخت بودن مواد جهان است، به طورى كه همه در هم فرو رفته بود، و به صورت ماده واحدى خودنمائى مىكرد، اما با گذشت زمان، مواد، از هم جدا شدند، و تركيبات جديدى پيدا كردند، و انواع مختلف