تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٠
٢- ما تو را بر «بيّنات» مقدم نمىداريم
جالب اين كه: آنها منطقىترين تعبير را در برابر فرعون بىمنطق، انتخاب كردند.
نخست گفتند: ما دلائل روشن آشكارى بر حقانيت موسى عليه السلام و دعوت الهيش يافتهايم، و ما هيچ چيز را بر اين دلائل روشن مقدم نخواهيم شمرد.
و بعد با جمله: وَ الَّذِي فَطَرَنا: «سوگند به خدائى كه ما را آفريده» اين مطلب را تأكيد كردند كه خود اين تعبير، با توجه به كلمه «فَطَرَنا» گويا اشاره به فطرت توحيدى آنها است، يعنى ما هم از درون جان نور توحيد را مىنگريم، هم از دليل عقل، با اين دلائل آشكار، چگونه مىتوانيم اين راه راست را رها كرده و به كج راههاى تو گام نهيم؟!
توجه به اين نكته نيز لازم است كه: جمعى از مفسران جمله «وَ الَّذِي فَطَرَنا» را سوگند نگرفتهاند بلكه آن را عطف بر «ما جاءَنا مِنَ الْبَيِّناتِ» مىدانند، و بنابراين، معنى مجموع جمله چنين مىشود: «ما هرگز تو را بر اين دلائل روشن و بر خدائى كه ما را آفريده است مقدم نخواهيم شمرد».
ولى تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد، چون عطف اين دو بر يكديگر چندان مناسب نيست (دقت كنيد).
***
٣- «مجرم»، كيست؟
با توجه به آيات فوق كه مىگويد: «هر كسى، مجرم وارد صحنه محشر شود، براى او آتش دوزخ است» كه ظاهر آن جاودانگى عذاب مىباشد، اين سؤال پيش مىآيد: مگر هر مجرمى چنين سرنوشتى دارد؟
ولى با توجه به اين كه: در آيه بعد، كه نقطه مقابل آن را بيان مىكند كلمه