نكته‌ها:
١- علم سرچشمه ايمان و انقلاب است
مهمترين مسأله‌اى كه در آيات فوق به چشم مى‌خورد، دگرگونى عميق و سريع ساحران در برابر موسى‌ است، آنها به هنگامى كه در برابر موسى‌ عليه السلام، قرار گرفتند، دشمن سرسخت او بودند، اما با مشاهده نخستين معجزه موسى‌، چنان تكان خوردند، بيدار شدند و تغيير مسير دادند كه همگان در تعجب فرو رفتند.
اين تغيير مسير سريع و فورى از كفر به ايمان، و از انحراف به درستى و استقامت، و از كژى به راستى، و از ظلمت به نور، چنان همه را غافلگير ساخت كه شايد براى فرعون هم، باوركردنى نبود، و لذا كوشيد آن را به يك توطئه حساب شده قبلى نسبت دهد، در حالى كه خودش هم مى‌دانست اين نسبت، دروغ است.
چه عاملى سبب اين دگرگونى عميق و سريع شد؟ چه عاملى نور ايمان را آن چنان نيرومند در قلب آنها تابانيد كه حتى حاضر شدند تمام وجود و هستى خود را بر سر اين كار بگذارند- و طبق نقل تاريخ- گذاردند؛ چرا كه فرعون به تهديد خود جامه عمل پوشانيد و آنها را به طرز وحشيانه‌اى شهيد كرد.
آيا عاملى جز علم و آگاهى در اينجا سراغ داريم؟ آنها چون به فنون و رموز سحر آشنا بودند، و به روشنى دريافتند كه برنامه موسى‌ عليه السلام، سحر نيست بلكه معجزه الهى است، اين چنين شجاعانه و قاطعانه تغيير مسير دادند، و از اينجا به خوبى درمى‌يابيم كه براى دگرگون ساختن افراد، يا جامعه‌هاى منحرف، و به وجود آوردن يك انقلاب سريع و راستين، بايد قبل از هر چيز به آنها آگاهى داد. «١»
***