تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٧
گاهى صرفاً جنبه نيرنگ، خدعه، چشمبندى و تردستى دارد.
گاهى از عوامل تلقينى در آن استفاده مىشود.
گاه از خواص ناشناخته فيزيكى و شيميائى بعضى از اجسام و مواد.
گاه از طريق كمك گرفتن از شياطين.
و همه اينها در آن مفهوم جامع لغوى درج است.
در طول تاريخ به داستانهاى زيادى در زمينه سحر و ساحران برخورد مىكنيم، و هم اكنون در عصر ما كسانى كه دست به اين گونه كارها مىزنند، كم نيستند، ولى چون بسيارى از خواص موجوداتى كه در گذشته بر توده مردم، مخفى بود در زمان ما آشكار شده است، و حتى كتابهائى در زمينه آثار اعجابانگيز موجودات مختلف نوشتهاند، قسمت زيادى از سحرهاى ساحران از دستشان گرفته شده است.
مثلًا در شيمى امروز، اجسام بسيارى را مىشناسيم كه وزنشان از هوا سبكتر است، و اگر درون جسمى قرار داده شوند، ممكن است آن جسم به حركت درآيد و كسى هم تعجب نمىكند، حتى بسيارى از وسائل بازى كودكان امروز شايد در گذشته يك نوع سحر به نظر مىرسيد!
امروز در سيركها نمايشهائى مىدهند كه شبيه سحر ساحران گذشته است.
با استفاده از چگونگى تابش نور، آينهها، خواص فيزيكى و شيميائى اجسام، صحنههاى غريب و عجيبى به وجود مىآورند كه گاه دهان تماشاچيان از تعجب باز مىماند.
البته، اعمال خارق العاده مرتاضان، آن خود داستان ديگرى دارد، كه بسيار شگفتانگيز است.