٢- پاسخ به يك اشكال
بعضى از مفسران در اينجا سؤالى مطرح كرده‌اند و آن اين كه: موسى‌ عليه السلام چگونه و از كجا دانست اين صدائى را كه مى‌شنود از سوى خدا است؟ و از كجا يقين پيدا كرد كه پروردگار دارد به او مأموريت مى‌دهد؟
اين سؤال را كه در مورد ساير پيامبران نيز قابل طرح است از دو راه مى‌توان پاسخ داد:
نخست اين كه: در آن حالت يك نوع مكاشفه باطنى و احساس درونى كه انسان را به قطع و يقين كامل مى‌رساند، و هر گونه شك و شبهه را زائل مى‌كند، به پيامبران دست مى‌دهد.
ديگر اين كه: آغاز وحى ممكن است با مسائل خارق عادتى توأم باشد كه جز به نيروى پروردگار ممكن نيست، همان گونه كه موسى‌ عليه السلام آتش را از ميان درخت سبز مشاهده كرد، و از آن فهميد كه مسأله، يك مسأله الهى و اعجازآميز است.
اين موضوع، نيز لازم به يادآورى است كه: شنيدن سخن خدا، آن هم بدون هيچ واسطه، مفهومش اين نيست كه خداوند، حنجره و صوتى دارد بلكه او به قدرت كامله‌اش امواج صوت را در فضا خلق مى‌كند، و به وسيله اين امواج با پيامبرانش سخن مى‌گويد، و از آنجا كه آغاز نبوت موسى‌ عليه السلام به اين گونه انجام يافت، لقب «كليم اللّه» به او داده شده است.
***
٣- «نماز» بهترين وسيله ياد خدا
در آيات فوق به يكى از فلسفه‌هاى مهم نماز اشاره شده است، و آن اين كه:
انسان در زندگى اين جهان با توجه به «عوامل غافل كننده» نياز به تذكر و