شومشان مى‌كند، و اين حقيقت را نيز به ثبوت مى‌رساند كه: معبودها نه تنها مايه عزتشان نبودند، بلكه مايه بدبختى و ذلتشان گشتند.
نخست مى‌گويد: «آيا نديدى كه ما شياطين را به سوى كافران فرستاديم كه آنها را در راه غلطشان شديداً تحريك، بلكه زير و رو كنند»؟ «أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزّاً».
«أَزّ» چنان كه «راغب» در «مفردات» مى‌گويد، در اصل به معنى «جوشش ديگ و زير و رو شدن» محتواى آن به هنگام شدت غليان است و در اينجا كنايه از آن است كه شياطين آن چنان بر آنها مسلط مى‌شوند كه در هر مسير و به هر شكلى بخواهند آنان را به حركت در مى‌آورند، و زير و رو مى‌كنند!.
بديهى است- و بارها هم گفته‌ايم- كه تسلط شياطين بر انسان‌ها يك تسلط اجبارى و ناآگاه نيست، بلكه اين انسان است كه به شياطين اجازه ورود به درون قلب و جان خود مى‌دهد، بند بندگى آنها را بر گردن مى‌نهد و اطاعتشان را پذيرا مى‌شود، همان گونه كه قرآن در آيه ١٠٠ سوره «نحل» مى‌گويد: إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَ الَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ: «تسلط شيطان تنها بر كسانى است كه ولايت او را پذيرا گشته، و او را بت و معبود خود ساخته‌اند».
***
آنگاه روى سخن را به پيامبر صلى الله عليه و آله كرده، مى‌گويد: «درباره آنها عجله مكن ما تمام اعمال آنها را دقيقاً شماره و احصا مى‌كنيم» «فَلا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ إِنَّما نَعُدُّ لَهُمْ عَدّاً».
و همه را براى آن روز كه دادگاه عدل الهى تشكيل مى‌شود، ثبت و ضبط خواهيم كرد.
اين احتمال نيز در تفسير آيه وجود دارد كه: منظور شمردن ايام عمر، بلكه