بعضى از آيات قرآن، به عنوان مجازات «استدراج» ذكر شده است. «١»
جمله «فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ مَدّاً» گر چه به صورت امر است، ولى در معنى خبر مى‌باشد، و مفهوم آن اين است كه: خداوند به آنها مهلت و ادامه نعمت مى‌دهد.
بعضى از مفسران نيز، آن را به همان معنى امر كه در اينجا به مفهوم نفرين يا به معنى لزوم چنين رفتارى بر خدا است تفسير كرده‌اند، ولى تفسير اول نزديك‌تر به نظر مى‌رسد.
كلمه «عذاب» در آيه فوق، به قرينه اين كه: در مقابل «الساعة» قرار گرفته اشاره به مجازات‌هاى الهى در عالم دنيا است، مجازات‌هائى همچون طوفان نوح، زلزله و سنگ‌هاى آسمانى كه بر قوم لوط نازل شد، يا مجازات‌هائى كه به وسيله مؤمنان و رزمندگان جبهه حق، بر سر آنان فرود مى‌آيد، چنان كه در سوره «توبه» آيه ١٤ مى‌خوانيم: قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ: «با آنان پيكار كنيد كه خداوند آنها را با دست شما مجازات مى‌كند».
و «الساعة» در اينجا يا به معنى پايان دنيا است، يا عذاب الهى در قيامت (معنى دوم مناسب‌تر به نظر مى‌رسد).
***
اين عاقبت و سرنوشت ستمگران و فريفته‌گان زرق و برق و لذات دنيا است «اما كسانى كه در راه هدايت گام نهادند خداوند بر هدايتشان مى‌افزايد» «وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً».
بديهى است هدايت درجاتى دارد، هنگامى كه درجات نخستين آن به وسيله انسان پيموده شود، خداوند دست او را مى‌گيرد، و به درجات عالى‌تر