تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٦
تفسير:
بندگانيم جان و دل بر كف
گر چه براى اين آيات، شأن نزول خاصى است كه در بالا ذكر شد، ولى اين، مانع از آن نخواهد بود كه: پيوند و ارتباطى منطقى با آيات گذشته داشته باشد؛ چرا كه تأكيدى است بر اين كه: هر چه جبرئيل در آيات پيشين آورده، همه بىكم و كاست از ناحيه خدا است، و چيزى از خود او نيست.
نخستين آيه از زبان پيك وحى مىگويد: «ما جز به فرمان پروردگار تو نازل نمىشويم» «وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ».
همه چيز از او است و ما بندگانيم جان و دل بر كف «آنچه پيش روى ما و آنچه پشت سر ما، و آنچه در ميان اين دو است همه از آن او است» «لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ».
خلاصه آينده، گذشته و حال، اينجا و آنجا و همه جا، دنيا و آخرت و برزخ همه، متعلق به ذات پاك پروردگار است.
و اين را نيز بدان كه: «پروردگارت فراموشكار نبوده و نيست» «وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيّاً».
بعضى از مفسران براى جمله «لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ» تفسيرهاى متعددى كه احياناً بالغ بر يازده تفسير مىشود، ذكر كردهاند، ولى آنچه در بالا آورديم از همه مناسبتر به نظر مىرسد.
***
سپس اضافه مىكند: اينها همه به فرمان پروردگار تو است «پروردگار آسمانها و زمين و آنچه در ميان اين دو قرار دارد» «رَبُّ السَّماواتِ وَ الْا رْضِ وَ ما بَيْنَهُما».