روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ٦٤٦ - فصل چهارم در تدبير آداب سلوك پادشاه نسبت به وزراى عالىمقدار و آداب و شرايط ايشان
بسيار است و در موضع ديگر نگنجى، هم در اين سرا باش كه من جايى ديگر يابم. خ و بيرون رفت و بفرمود تا موكّلان از سر من و جمله خدمتكاران من بازكردند و مهر از خانهها برگرفتند و كتّاب و نوّاب و محاسبان مرا با خود برد. چون ايشان برفتند و من خانه خالى از موكّلان ديدم، بخفتم. گفتم: خ مگر خواب مىبينم. خ اصحاب خود را گفتم:
خ بنگريد تا بر ما كسى را موكّل كرده است؟ خ گفتند: خ هيچكس [١٦٦ آ] نيست. خ تعجّب نمودم از آن حالت و هنوز نماز ديگر نگزارده بودم كه جمله كتّاب و نوّاب به پيش من آمدند بىموكّلى، گفتند: خ خطّى از ما هريك بگرفت كه حساب به او دهم و فرمود كه ما را اطلاق كردند. خ تعجّب من زيادت شد و چون بامداد شد، هنوز پگاه بود كه به سلام من آمد و من عصر آن روز نزديك او رفتم و هم بر اين قاعده مدّت يك ماه بگذشت. اگر او بامداد نزديك من آمدى، من شبانگاه نزديك او رفتمى و هر روز هدايا و الطاف او، از برف و ميوه و مرغ و ماهى و برّه، مترادف مىرسيدى. چون يك ماه بر اين منوال بگذشت، يك روز مرا گفت: خ يا ابا ايّوب! بر مصر عاشق شدهاى؟ نه هواى خوب دارد و نه صحن دلكش و نه آبى خوش و نه خاكى نيك. از بودن مصر غرض رفعت و جلال و كسب جاه و مال باشد، بىجهتى ناخوشى هواى آن اختيار نتوان كرد و اگر تو در حضرت خلافت روى، بزرگترين منصبى و جليلترين عملى در مدّت نزديك به تو حواله كنند. خ گفتم: خ مقام و منزل من بر مقتضاى حكم و فرمان تو است و منتظرم تا هر وقت كه اجازت و فرمان تو باشد، انصراف نمايم. خ گفت: خ بفرما تا نويسنده تو به خطّ خود بنويسد كه رفع حساب اين شهر بر من است و در حفظ خدا و عصمت او روى بدان جانب آر كه تو را مراد است. خ نويسنده[١] را گفتم تا چنانكه فرمود خطّى نوشت و به او تسليم كردم و روز ديگر از شهر بيرون آمدم، و او و امير شهر آمدند و احمد بن ابى خالد مرا گفت كه، خ در نخستين منزل كه در پنج فرسنگى شهر است توقّف كن تا جماعتى همراه كنم تا در خدمت تو باشند كه راه ناامن است. خ من از اين سخن بغايت مشوّش شدم و پريشانخاطر گشتم و باخود گفتم: خ مرا به تملّق مغرور كرد تا بيرون آيم و هرچه با خود دارم، بيرون آرم. آنگاه، جمله را بفرمايد تا از من بازستانند و مرا ديگرباره بهدست
[١] - اصل:« نويسنده كاتب» كه برابر نسخه مر با حذف« كاتب» متن اصلاح شد.