نيّت و كمال راستى و ديانت و حلم و مدارا و صبر و تمسّك به دين نيست كه غالب اوقات صفات مذكوره مقترن به ظفر و فلاح و فيروزى است. از كلمات حضرت امير المؤمنين است- صلوات اللّه عليه- كه، «اجعل الدّين كنفك و العدل سيفك ينجح من كلّ سوء و يظهر على عدوّك.»[١] يعنى: «بگردان دين را حصن خود و عدل را شمشير خود تا به انجاح باشى از هر بدى و غلبه كنى بر دشمنت.»

و بايد كه وزير در همه احوال جانب حقّ- عزّ شأنه- را فرونگذارد و در احكام و امثله تفكّر بسيار كند كه مبادا به مهر و نوشته او خلاف حقّ و حسابى بشود و از آن ضرر به گروهى از مسلمانان عايد گردد. و در ميان رعايا ضعيفان بسيارند، مبادا از آثار نوشته او نقصانى به يتيمى يا بيوه‌زنى يا ضعيفى عاجز برسد كه دولتهاى هزار ساله با اندكى از تبعه و وبال آن برابرى نمى‌تواند كرد، چه جاى آنكه دنيا محل اعتماد را نشايد و بر عمر و دولت اعتبارى نباشد و دولت اين جهان چون آفتابى است كه صباح بر ديوارى تابد و شبانگاه بر ديوارى ديگر. از ظلم بغايت محترز باشد و هميشه انديشه آن داشته باشد كه مبادا بر بيچاره‌اى ظلمى رود و او را قدرت بر رفع آن باشد و نكند، و از دعاى مظلومان برحذر باشد. از كلمات قدسيّه حضرت امير المؤمنين است- صلوات اللّه عليه- كه،:

«اتّقوا دعوة المظلوم، فانّه يسئل اللّه حقّه و اللّه سبحانه اكرم من أن يسئل حقا الّا اجاب.»[٢] يعنى: «بپرهيزيد از نفرين مظلوم كه به درستى كه او سؤال حقّ خود مى‌كند. و خداى سبحانه گرامى‌تر است از آنكه سؤال حقّى از او كنند و اجابت نكند.»

و از كلمات آن حضرت كه، «ظلم اليتامى و الأيامى تنزّل النّقم و تسلب النّعم اهلها.»[٣] يعنى: «ظلم بر يتيمان و بيوه‌زنان فرود مى‌آورد عذابها را، و سلب مى‌كند نعمتها را.»

ديگر، بايد كه وزير تعديل و مساوات ميانه شاه و سپاه و رعيّت ملحوظ دارد و جانب هيچ‌يك را از آنچه قانون و عدل تقاضا مى‌كند ميل ندهد.

ديگر، در هر كارى كه كند تأمّل تمام نمايد كه عاقبت و سرانجام آن كار چيست و از

[١] - مستدرك الوسائل، ج ١١، ص ٣١٩:« اجعل الدين كهفك ...».

[٢] - در مكارم الاخلاق، ص ٢٧٦؛ بحار الانوار، ج ٩٣، ص ٣٥٨:« اتقوا دعوة المظلوم فان دعوة المظلوم تصعد.»

[٣] - غرر الحكم، ج ٤، ص ٢٨١.