روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ١٣٥ - باب سوم در مراعات فرائض و سنن و اشاره به اسرار نماز و روزه و زكات و غير آنكه از اركان ايمانند
رمضان، و او صحيح بىعلّت باشد، پس روز روزه بگيرد و قدرى از شب برخيزد و بر نماز خود مواظبت كند و مهاجرت به جمعه و عيد خود بكند. يعنى، نماز جمعه و عيد را بهجا آورد، پس دريافته است شب قدر را و فايز شده است به جايزه پروردگار خود». و حضرت فرمود: «و اللّه فايز شدهاند به جوايزى كه نيست مثل جوايز بندگان».
ببايد دانست كه چون معلوم شد از سخنان گذشته كه بعد از مرتبه ايمان ضرورتر و مهمتر مراعات فرايض است، مانند نماز و زكات و حجّ و روزه. و چون پادشاهان را، اكثر اوقات از حجّ، به واسطه استيلاى مخالفان بر آن بلاد، مانع هست غالبا حجّ از ايشان ساقط مىبوده؛ بر ايشان لازم است كه مراعات آن سه فرض ديگر بكنند و اعظم همه نماز است و شعار اسلام نماز است و علامت مسلمان نماز است. پس، مراعات نماز به ابلغ وجهى بايد كرد و مراعات آن از چند وجه است:
يكى از جهت معرفت احكام و آداب و شرايط نماز از حضرت امام رضا ٧ منقول است كه، نماز را چهار هزار حدّ است يا چهار هزار در است. و بعضى علما واجبات نماز را به هزار حصر كردهاند، و شرايط و آداب نماز بسيار است. آنچه رعايت آن لازم است اوّل معرفت احكام است و آن، آن است كه آداب و احكام نماز را از گفته يا نوشته مجتهد زندهاى فراگيرند كه اجتهاد او مظنون شده باشد و به قول غير مجتهد، هرچند فاضل و دانشمند باشد، به حسب شرع اعتماد نمىتوان كرد و به آنچه در كتابهاى علماى سابق است مادام كه موافق اعتقاد مجتهد حىّ موجود نباشد عمل نمىتوان كرد.
ديگر، مراعات شرايط و مقدّمات نماز است، چون مراعات طهارت و دانستن آداب آن و معرفت قبله و ستر عورت و ملاحظه مكان، كه مغصوب نباشد، و ساير آنچه شروط نماز است.
ديگر، مراعات افعال و اجزاى نماز، چون قرايت و ركوع و سجود و ساير افعال.
از حضرت امام محمّد باقر ٧ منقول است كه، «در اثناى آنكه روزى حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله نشسته بود در مسجد شخصى داخل شد و برخاست نماز كرد و اتمام ركوع و سجود ننمود. حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله فرمود: خ منقار زدنى است از بابت منقار زدن كلاغ. اگر بميرد اين شخص و اينچنين باشد نماز او، بر غير دين من مرده است خ.»