روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ٢٨٨ - فصل سوم در صبر

ظفر فايز شوند و فيروزى يابند و به مطالب خود برسند كه ظفر با صبر است و فرج با سختى و هموارى با دشوارى.

حضرت امير المؤمنين ٧ فرموده كه، «الصّبر ظفر.»[١] يعنى: «صبر ظفر است.» و فرموده كه، «الصّبر تناضل الحدثان.»[٢] يعنى: «صبر تيراندازى مى‌كند با حوادث.» يعنى، صبر دفع حادثات مى‌كند و صاحب را قرين نصرت مى‌گرداند. و فرموده كه، «الجزع من اعوان الزّمان.»[٣] يعنى: «جزع و بيصبرى از يارى‌دهندگان زمانه است بر آفات.» و فرموده: «الصّبر كفيل بالظّفر.»[٤] يعنى: «صبر ضامن و كفيل ظفر است» و فرموده: «الصّبر عنوان النّصر.»[٥] يعنى: «صبر عنوان نصرت است» كه از صبر و شكيبايى و قرار استدلال بر نصرت و ظفر صاحب توان كرد. و فرموده: «الصّبر ادفع للبلاء»[٦]. يعنى: «صبر دفع‌كننده‌تر چيزهاست مر بلا را.» و فرموده: «الصّبر يرغم الاعداء»[٧] يعنى: «صبر بينى دشمنان را بر خاك مى‌مالد.» اين كلام شريف دو معنى [٧٤ آ] دارد:

يكى آنكه صبر علامت ظفر است [و] به زودى صاحب صبر به ظفر فايز خواهد شد و دشمنان ذليل خواهند گرديد. دوم آنكه هرگاه مصيبت رو دهد و صاحب آن مصيبت لباس شكيبايى پوشد و به آرام و سكون باشد و اضطراب و جزعى به او راه نيابد، دشمنان دل‌شكسته شوند و ايشان را شماتت ميسّر نشود.

و فرموده كه، «الصّبر عون على كلّ امر.»[٨] يعنى: «صبر يارى‌دهنده است بر هر كارى.» و فرموده كه: «الصّبر افضل العدد.»[٩] يعنى: «صبر بهترين عددى است.» غرض آن است كه هيچ مددكارى به از صبر نيست. و فرموده كه: «الصّبر على المضض‌[١٠] يؤدى الى اصابة الفرصة.»[١١] يعنى: «صبر كردن بر درد مصيبت، مؤدى مى‌سازد به يافتن فرصت.» يعنى، هرگاه روزى چند بر شدّت صبرى كردى، روزى مى‌شود كه فرصت‌

[١] - غرر الحكم، ش ٢١٤.

[٢] - نهج البلاغه، چاپ صبحى صالح، قصار الحكم، ش ٢١١:« الصبر ينازل الحدثان».

[٣] - غرر الحكم، ش ٢٥٥.

[٤] - همان، ش ٧٦٠.

[٥] - همان، ش ٧٦١.

[٦] - همان، ش ٧٦٢.

[٧] - همان، ش ٧٦٣.

[٨] - همان، ٧٦٦.

[٩] - همان، ش ٧٦٧.

[١٠] - اصل:« المضيض.»

[١١] - غرر الحكم، ش ١٣٣٤.