صلاح و طاعت و عبادت گشتند، تا بدين وسيله شايد در زمره مقرّبان و جمله نزديكان داخل شوند و از انعامات و ادرارات‌[١] محفوظ و بهره‌مند گردند. و چون بدين واسطه مدّتى به طاعت و عبادت اوقات گذرانيدند و از فسق و فجور اجتناب نمودند، نور عبادت در باطن ايشان راه يافت و ظلمت عصيان و گناه محو شد. در آخر حال، از ته دل توبه و استغفار نموده، بر عمرى كه به صدور امور قبيحه و سيّئات تلف شده بود متأسّف گشتند. و اين همه به بركت توبه و توجّه آن پادشاه بود و در ثواب همه اينها آن پادشاه شريك بود.

ديگر آنكه توبه آن حضرت باعث آن شد كه آنقدر املاك و اسباب و خانه و باغ رعايا و مساكين، كه اصحاب ظلم و تعدّى از زمان سلطنت خاقان فردوس مكانى علّيّين آشيانى شاه اسماعيل- نوّر اللّه مرقده- تا هنگام توبه كردن آن شاهنشاه به زور و تعدّى از فقرا و مساكين گرفته بودند و آن حضرت مطّلع بر آن گشت، تمامى آن را به حق‌داران رسانيد، و آنچه در ديوان شاهى جمع شده بود، از املاك و غيره، اگر آن شخص حاضر بود بدو رسانيدند، و اگرنه به وارثان او رسانيدند؛ و اگر ناحقّ بر كسى ظلم و زيادتى در نفس يا عرض واقع شده بود او را يا وارثان او را طلبيده به طريق صلح تدارك خاطر آنها نموده، حلّيّت حاصل كردند. و اين عمل، همچنانكه موجب رفع عقاب اخروى و باعث حسنات آن حضرت گشت، سبب رفاهيّت حال و خشنودى فقرا و مساكين و نفع رعايا و متوطّنين بلاد گرديد؛ و الحال تا غايت، هيچ صاحب دولتى را بدين طريق توفيق رفيق نگشته و بدين‌سان در جبر مافات نكوشيده. ديگر آنكه تمغاى‌[٢] شوارع و بلدان با ساير رسوم محدث در تمامى ممالك محروسه معاف و مرفوع القلم گردانيد. و غير از اين، هر سال چندين هزار تومان براى فقرا و متوطّنان و طلبه علم [٣٨ آ] و حفّاظ و مؤذّنان مكّه‌

[١] - جمع ادرار است و اينجا به معنى انعام و بخشش كردن است. به معنى مستمرى نيز هست.

[٢] - از مصطلحات ادارى كه از دوره ايلخانان رايج شده و بر ماليات مال التجّاره و سرمايه و نيز عوارض شهردارى اطلاق مى‌شد. ميرزا سميعا در تذكرة الملوك به اين نوع ماليات اشاره نكرده است.