روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ٤٠ - روضة الانوار عباسى

نجات از عذاب و انتقام الهى است و در عين حال موجب انتظام امور ملك و دوام ايام سلطنت است و مهمل‌گذارى آن موجب اختلال امور ملك است بيان مى‌شود.

مباحث قسم دوم و پايانى كتاب به سياست و يا به اصطلاح «سياست مدن» مختص است و از قواعدى كه برگرفته از تحقيقات حكماى پيشين در باب سلطنت و ملكدارى و حفظ و ضبط آن است، به همراه آداب سلوك پادشاه با هريك از طبقات اجتماعى و خاصّه دانشمندان و خدم و اتباع دربارى و ايضا در كيفيت سلوك درباريان نسبت به پادشاه، سخن مى‌رود. اين قسمت با نقل عهدنامه حضرت على ٧ خطاب به مالك اشتر به انجام مى‌رسد.

سبزوارى از آن‌رو كه كتاب را به شاه عباس دوم تقديم داشته، اثرش را روضة الانوار عباسى ناميده است، امّا ذكر عنوان اين كتاب به روضة الانوار فى آداب الملوك كه در ريحانة الادب آمده و يا بعدا آنچه با عنوان روضة الانوار فى آداب السلوك بر روى نسخه اصل درج شده صحيح نيست و شايد ناشى از آن باشد كه گاهى عبارتى را براى معرّفى موضوع يك اثر به پايان نام آن مى‌افزوده‌اند كه جزء اصلى عنوان تلقى نمى‌شده است. در نسخه دانشكده الهيات، كه اينك در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مى‌شود، جز روضة الانوار از آن به «روضه عباسيه» و در نسخه كتابخانه ملى ايران به اشتباه «قصة الانوار» و در نسخه آستان قدس رضوى «تحفة الملوك» ياد شده است.

اين كتاب بنا به اظهار مؤلف آن، در سال ١٠٧٣ ق. در كمتر از چند ماه به پايان آمده است.

از نظر ارزش ادبى، آنچه داراى اهميت قابل توجّهى است به منابع مورد استفاده بر مى‌گردد، كه اگر تحريرهاى برگرفته از آنها را به كنارى نهيم، روضة الانوار نمونه‌اى خواهد بود با ويژگى‌هاى آثار منثور عصر صفوى كه از بيان الفاظ و عبارات سست هم دور نيست. اين وضع در هنگام ترجمه متون عربى گاه شديدتر و بيشتر به صورت برگردان لفظ به لفظ انجام مى‌شود. با آنكه كلمات و تركيبات تازى در نثر روضة الانوار كاربرد فراوانى يافته و احيانا به دشوارى متن يارى رسانده است، امّا چنانكه نويسنده در آغاز اشاره مى‌كند اهتمام داشته تا از تكلّف عبارات و ايراد استعارات و الفاظ غير مأنوس و