روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ٧٥٤ - فصل اول در تدبير طبقه اهل شمشير

نمايد، و مقايسه كند ميانه سيرت مخدوم خود و سيرت دشمنان او، و اظهار كراهت از سيرت مخدوم خود نمايد، و به كنار رفتن و تنقّل و تلوّن بر طبع او غالب باشد. از چنين كسى حذر بايد كرد و چنين كسان را در ميان لشكر خود راه نبايد داد كه چنين كسى از مادّه‌هاى فتنه‌هاست، و نشيمن ضلال و گمراهى است.»

غرض حكيم آن است كه بايد امرا و سپاه‌[١] چنان باشند كه علوّ مرتبه خود را از آن راه دانند كه در راه مخدوم و ولىّ نعمت كوشش مى‌كنند، و شرّ دشمنان از آن دفع مى‌كنند.

اگر كسى خود را از آن حدّى كه در كوشش و دفع دارد بلندتر دارد، ازو حذر بايد كرد؛ و همچنين كسى كه شرم نداشته باشد از زياد كردن بديى كه ملابس آن باشد، ازو حذر بايد كرد. ديگر، كسى كه به حدّ استحقاق خود از اجر راضى نباشد و اضعاف آن توقّع كند، ازو حذر بايد كرد؛ و همچنين كسى كه شكايت بخس و نقصان كند به سبب اندك چيزى كه وصول آن به سوى آن متعذّر شده باشد و در اين ابواب مساهله ننمايد، از او حذر بايد كرد. و بايد كه افراد سپاه معتقد مخدوم خود باشند، و سيرت او محمود و مشكور ايشان باشد تا از روى محبّت و اعتقاد راسخ در راه او جانفشانى كنند، و منكر سيرت و دين و آيين دشمنان باشند تا از رسوخ و قوّت عقيدت در استيصال نهال اقبال و آمال ايشان كوشش نمايند. پس، اگر كسى باشد كه مقايسه ميانه سيرت مخدوم و دشمنان او نمايد و اظهار كراهت از سيرت مخدوم نمايد، ازو دورى بايد كرد؛ و همچنين كسى كه متلوّن المزاج باشد و گاهى ميل به جانب دوستان و گاهى رغبت به سوى دشمنان كند و بر يك قانون نباشد [١٨٧ آ] و بر يك طريقه نرود، بلكه هر وقتى به مسلكى رود و طريقه‌اى را مستحسن داند، از چنين كسانى حذر بايد كرد و ايشان را به لشكر راه نبايد داد كه سيرتهاى مذمومه ايشان به ديگران سرايت كند، و اقوال و افعال مذمومه ايشان ديگران را گمراه كند، و از منهج عدل و استقامت منحرف سازد.

[١] - مج:« افراد سپاه».