روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ٣٨٢ - فصل هشتم در فضيلت شجاعت
پناه صلّى اللّه عليه و اله بودند همه به عقب رفتند و هيچكس جريت نكرد كه در برابر عمرو رود. و او سه نوبت مبارز خواست. حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله فرمود كه، «كيست كه شرّ او را كفايت نمايد؟» هيچكس جواب نداد، مگر حضرت اسد اللّه الغالب. و آن حضرت در هر نوبت مىفرمود كه، «بنشين.» و چون بار سوم عمرو مبارز خواست بر زبان آورد كه، «هيچ مردى نيست؟» حضرت امير المؤمنين- صلوات اللّه عليه- برخاست. حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله فرمود كه، «يا على! اين عمرو بن عبدود است، شجاع عرب.» حضرت امام المتّقين- صلوات اللّه عليه- جواب داد كه، «من نيز على بن ابى طالبم.» سيّد عالم شمشير ذو الفقار را، كه يكى از ملوك به رسم تحفه نزد آن حضرت فرستاده بود، از ميان گشوده به امير المؤمنين داد و در حقّ او دعا فرموده به دست مبارك دستار بر سر آن سرور بست. و سيّد عالم صلّى اللّه عليه و اله از اين جهت كه از اصحاب كسى به محاربه عمرو اقبال ننمود كوفته خاطر شد. عمر بن الخطاب گفت: «يا رسول اللّه! به واسطه آنكه ما به مبارزت عمرو نرفتيم خاطر مبارك كوفته شد.
اين عمرو بن عبدود است كه در عرب او را با هزار سوار برابر مىدارند. نوبتى با كاروانى در ايّام جاهليّت به شام مىرفتم. گفتند كه هزار سوار از قطاع الطّريق در كمينگاه غدر نشسته و انتظار كاروان مىكشند. ناگاه، دزدان بيرون تاختند و اهل قافله دل از جان و مال برداشتند. عمرو بن عبدود در آن كاروان بود. او را ديدم كه بچّه شترى از زمين در ربوده، سپر ساخت و روى به آن سواران نهاد و در كمتر از ساعتى همه را متفرّق گردانيد. اكنون با مردى چنين، چگونه محاربه نماييم؟»
بالجمله، چون حيدر كرّار در برابر عمرو بن عبدود رسيد، گفت: «اى عمرو! شنيدهام كه تو دست در استار[١] كعبه زده گفتهاى كه، هيچكس از عرب در حين محاربه مرا به سه خصلت دعوت نكند، الّا آنكه يكى را قبول كنم. امروز من سه چيز با تو مىگويم، يكى را قبول نماى. اوّل آنكه مسلمان شوى.» عمرو گفت: «معاذ اللّه كه دين آباء و اجداد ترك كنم.» حضرت فرمود: «ديگر آنكه بازگردى و با حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و اله محاربه نكنى.» عمرو گفت: «اگر من بازگردم، مردم آن را حمل بر جبن و بددلى من كنند.» حضرت فرمود: «سوم آنكه از اسب فرود آيى تا محاربه كنيم.» عمرو گفت: «يا ابن اخ! بازگرد
[١] - پردهها.