روضة الأنوار عباسى (در اخلاق و شيوه كشوردارى) - محقق سبزوارى - الصفحة ١٣٦ - باب سوم در مراعات فرائض و سنن و اشاره به اسرار نماز و روزه و زكات و غير آنكه از اركان ايمانند
ديگر، مراعات اوقات است؛ تا ممكن باشد نماز را از وقت فضيلت نگذارند.
خصوصا نماز مغرب، كه در آن باب تأكيد و مبالغه بسيارى هست كه نماز مغرب را تأخير نبايد كرد تا به حدّى كه در احاديث لعن واقع شده بر كسى كه تأخير نماز مغرب كند تا وقتى كه ستارهها مشبّك شوند.
ديگر، مراعات حضور دل است كه در وقت نماز، دل را بالكلّيّه به جانب خداى متوجّه دارد و به نماز خود متوجّه باشد و از فكرهاى ديگر بيرون رود، كه در احاديث هست كه از نماز آن قدر از تو است كه متوجّه نماز خود باشى. و در احاديث هست كه بعضى را تمام نماز مقبول است و بعضى را نصف و بعضى را ثلث، به قدر حضور دل. پس، در ابتداى نماز خاطر را از همه چيز فارغ بايد كرد و به خضوع و خشوع تمام به خداى عز و جلّ متوجّه بايد شد و اگر ميسّر باشد معانى آيات، كه تلاوت [٢٧ ب] مىكند، در خاطر بايد گذرانيد. و آنچه در قرآن مجيد واقع شده كه نماز نهى مىكند از فحشا و منكر، آن نمازى است كه باعث توجّه و تنبّه و رغبت به جانب خداى عز و جلّ باشد. و از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله بعضى نقل كردهاند كه هركس كه نماز او و تسبيح او نهى نكند او را از فحشا و منكر، او را از آن نماز جز حرمان و دورى نيفزايد.
و از حضرت امام زين العابدين ٧ منقول است كه فرموده كه، «حقّ نماز آن است كه بدانى كه نماز كردن رفتنى است به جانب خداى عز و جلّ و بدانى كه تو در آن وقت در پيش خداى عز و جلّ ايستادهاى. پس، هرگاه اين را دانستى خواهى ايستاد از باب ايستادن بنده ذليل راغب به انعام مولا؛ انديشناك از عقوبت او؛ اميدوار به احسان و رحمت او؛ ترسان از او؛ مستكين تضرّعكننده تعظيمكننده آن كسى را كه پيش او ايستاده به سكون و وقار؛ و اقبال و توجّه كند بر نماز خود و اقامت آن نماز كند به حدود و حقوق.»
نقل است كه حضرت امام زين العابدين ٧ هرگاه به نماز ايستادى، رنگ مبارك آن حضرت زرد شدى و حال بر وى متغيّر شدى. گفتند: «اى فرزند رسول خداى! اين چه حالت است»؟ فرمود كه، «هيچ مىدانيد كه در حضور كى ايستاده خواهم شد؟» و قريب به اين از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله منقول است.
و در خبر است كه حقّ- جلّ و علا- به حضرت موسى ٧ وحى فرستاد كه، «اى