جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٥٢ - غزل ١١٣ درد ما را نيست درمان الغياث!

اين بيت خلاصه اى از معناى بيت دوم و سوم و چهارم است كه مى گويد:

محبوبا! هر زمان از تجلّيات اسماء و صفاتى جلالى‌ات براى نابودى عالم عنصرى و جانم مصيبتها مى رسد، الغياث و الغياث از اين حريفان! با اين همه آنچه از آن فرياد دارد، نهايت آرزوى اوست؛ زيرا به مقصد رسيدنش مرهون تحمّل مشكلات مى باشد.

و ممكن است مراد خواجه از «حريفان»، دوستان هم مرام باشند كه چون وى مبتلاى به هجرانند. بخواهد بگويد: نه تنها درد خود را مى كشم، كه درد دوستانم هم مرا مشقّت مى دهد؛ و احتمال دارد مرادش از «درد ديگر»، حسرت وصول همراهانش به انس با محبوب و تهيدست بودن وى باشد، خلاصه بخواهد با اين بيان بگويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣١٩، ص ٢٤٦.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٥٦، ص ٣٩٨.