جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٢٤ - غزل ٧٣ ساقى! بيار باده، كه ماه صيام رفت

ماه صيام، ماه بركت و رحمت و مغفرت و ضيافت الهى مى باشد (بنابر حديث منقول)[١] و اهل كمال همواره انتظار آن را مى كشيده اند تا با اعمال حسنه و استغفار و روزه دارى‌اش خود را براى ميهمان حضرت معشوق شدن آماده كرده و از غذاهاى معنوى آن ماه كه لقاء و تجلّيات وى مى باشد و در شب قدر براى بندگان برگزيده او تقدير، و در روز عيدفطر به آنها عطا مى شود، بهره‌مند گردند؛ كه جمله‌ «لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» در آيه شريفه‌ «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا! كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ، كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»[٢]: (اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! روزه دارى بر شما نوشته [و واجب‌] شد، چنانكه بر كسانى كه پيش از شما بودند، نوشته [و واجب‌] شده بود. اميد آنكه تقوا پيشه كنيد.- همچنين آيه شريفه‌ «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ»[٣]: (شب قدر از هزار ماه بهتر است.- نيز «سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ»[٤]: (آن شب تا دميدن سپيده دم سلامت و تندرستى است.- كلام‌

٩٨٣

«اغْدُوا إلى‌ جَوآئِزِكُمْ.»

[٥]: (صبح كنيد [و بشتابيد] به سوى جائزه هايتان.) در صبح عيد فطر، شاهد بر اين گفتار است. خواجه هم در اين غزل در مقام تقاضاى چنين امرى، پس از گذشتن ماه صيام بوده و مى گويد:.

[١] - اقبال الاعمال، ص ٢.

[٢] - بقره: ١٨٣.

[٣] - قدر: ٣.

[٤] - قدر: ٥.

[٥] - اقبال الاعمال، ص ٢٨٢.