جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٦٣ - غزل ٥٧١ سحرگه رهروى در سرزمينى

محبوبا! مرا همّتى آنچنان نيست كه قربت را جويا شوم و سربلند گردم؛ كه:

٣٨٤٠

«أحْسَنُ الشِّيَمِ شَرَفُ الهِمَمِ.»

[١]: (بهترين خويها و شيوه‌ها، همّتهاى والاست.- نيز:

٣٨٤١

«خَيْرُ الهِمَمِ أعْلاها.»

[٢]: (بهترين همّتها، بلندترين آنهاست.- همچنين:

٣٨٤٢

«مَنْ صَغُرَتْ هِمَّتُهُ، بَطَلَتْ فَضيلَتُهُ.»

[٣]: (هركس همّتش كوچك باشد، شايستگى‌اش از بين مى رود.- دعاهايم هم با حالت اضطرار نمى باشد كه كليدى براى گشايش من شود؛ زيرا فرموده‌اى:

«أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ؟!»[٤]: (يا كسى كه بيچاره را هنگامى كه او را مى خواند، اجابت مى كند و بدى و گرفتارى را [از او] برطرف مى سازد؟!- از راهنمايى هايى قرآن هم بهره اى نمى گيرم تا به تو هدايتم نمايد و دواى درد خود را از آن بيابم؛ كه: «يا أَيُّهَا النَّاسُ! قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ»[٥]: (اى مردم! بى گمان موعظه و پندى از جانب پروردگارتان، و درمان و بهبود آنچه [بيماريهاى‌] كه در دلهايتان است، و هدايت و راهنمايى و رحمت براى مؤمنان، به سوى شما آمده است.- نيز: «وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ، فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا، لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ»[٦]: (و هر گاه قرآن خوانده مى شود، بدان گوش فرا داده و ساكت و خاموش باشيد، اميد آنكه مورد رحمت [خداوند] قرار گيريد.- نيز: «إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ، وَ يُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ»[٧]: (براستى كه اين قرآن، به آن [راهى و روشى‌] كه استوارتر است راهنمايى نموده، و مؤمنان را بشارت مى دهد.- همچنين: «وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ، فَهَلْ مِنْ‌

[١] ( ١- ٢). غرر و درر موضوعى، باب الهّمة، ص ٤٢٣.

[٢] ( ١- ٢). غرر و درر موضوعى، باب الهّمة، ص ٤٢٣.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الهمّة، ص ٤٢٤.

[٤] - نمل: ٦٢.

[٥] - يونس: ٥٧.

[٦] - اعراف: ٢٠٤.

[٧] - اسراء: ٩.