ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٥٣٦ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

از پدرش از محمّد بن سنان از قاسم بن بريد بن معاويه عجلى.

توضيح: «قاسم بن بريد از اصحاب امامان صادق و كاظم عليهما السّلام و ثقه و داراى كتاب است، و طريق مؤلّف به وى به محمّد بن سنان ضعيف است».

و آنچه در آن از احمد بن هلال آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از پدرم و محمّد بن حسن- رضى اللَّه عنهما- از سعد بن عبد اللَّه از احمد بن هلال.

توضيح: «احمد بن هلال عبرتائى را مؤلّف خود در مقدّمه كمال الدّين ضعيف دانسته و گويد: او در نزد مشايخ ما مجروح است، و استاد ما از سعد بن عبد اللَّه نقل كرده كه گفته است: ما نديده و نشنيده‌ايم شيعه مذهبى كه از تشيّع به ناصبيّت رود جز احمد بن هلال، و مشايخ و استادان گويند: آنچه را كه در روايت آن احمد بن- هلال منفرد است جايز نيست عمل بدان، و طريق مؤلّف به وى صحيح است».

و آنچه در آن از ابو هاشم جعفرىّ آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از محمّد بن- موسى بن متوكّل- رضى اللَّه عنه- از علىّ بن حسين سعدآبادى از احمد بن ابى عبد اللَّه برقىّ از ابو هاشم جعفرىّ.

توضيح: «ابو هاشم داود بن قاسم بن اسحاق بن عبد اللَّه بن جعفر بن أبى طالب- رحمه اللَّه- از اهل بغداد بوده، و ثقه و جليل القدر و عظيم المنزلة است و از حضرت جواد و امام هادى و امام عسكرى عليهم السّلام روايت مى‌كند، و پدرش قاسم بن- اسحاق از اصحاب امام صادق ٧ بوده، و ابو هاشم در نزد سلطان عنوانى داشته در مقاتل الطالبيّين آمده است كه هنگامى كه سر يحيى بن عمر بن حسين بن- زيد بن علىّ ٧ را نزد مستعين آوردند اركان دولت براى تبريك بر وى وارد مى‌شدند از جمله كسانى كه بر او وارد شد ابو هاشم بود، و با كمال دليرى سخن مى‌گفت، و از دو تن از معاريف روايت كرده كه گفتند هنگامى كه ابو هاشم بر