ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٠٥ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

مؤلّف به وى بوجود موسى بن سعدان ضعيف است، و نيز معلوم ما نيست مراد از عبد اللَّه بن قاسم كيست چون مهمل يا ميان چهار تن مشترك است».

و آنچه در آن از محمّد بن حسن صفّار- رحمه اللَّه- آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از محمّد بن حسن بن احمد بن وليد- رضى اللَّه عنه- از محمّد بن حسن- صفّار.

توضيح: «محمّد بن حسن بن فرّوخ صفّار أبو جعفر أعرج قمىّ، يكى از بزرگان مشايخ قم و داراى منزلتى عظيم است و در نقل بسيار دقيق بود، و در سنه ٢٩٠ در قم از دنيا رفت، و طريق مؤلّف به او صحيح است، و ابن الوليد و صفّار هر دو از بزرگانند».

و آنچه در آن از علىّ بن بلال آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از محمّد بن علىّ ماجيلويه- رضى اللَّه عنه- از علىّ بن ابراهيم بن هاشم از پدرش علىّ بن بلال.

توضيح: «علىّ بن بلال بغدادى، از اصحاب امام جواد و حضرت هادى عليهما السّلام است، و داراى كتاب و ثقه ميباشد، و طريق مؤلّف به او حسن است».

و آنچه در آن از يحيى بن عبّاد مكّى نقل شده است. پس روايت كرده‌ام آن را از محمّد بن موسى بن متوكّل- رضى اللَّه عنه- از محمّد بن أبى عبد اللَّه الأسدى الكوفى، از موسى بن عمران النّخعى، از عمويش حسين بن يزيد، از يحيى بن عبّاد مكّى.

توضيح: «يحيى بن عبّاد- يا عبادة- المكّى، وى را از اصحاب امام صادق ٧ شمرده‌اند ولى مجهول الحال است، و او رواياتى در احكام اموات دارد كه در مجلد اول برقم ٤٠٥ گذشت، و در طريق مؤلّف به او حسين بن يزيد نوفلى است و او را تضعيف و رمى بغلو در آخر عمر، كرده‌اند و نجاشى گويد: ما دليلى در رواياتش‌