ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٣٣ - باب ميراث فرزند ملاعنه

مصنّف اين كتاب- رحمه اللَّه- گفت: زمانى كه امام غائب باشد، ميراث ابن ملاعنه براى مادر او است، و زمانى كه امام ظاهر باشد، ثلث تركه براى مادرش، و بقيّه براى امام مسلمين است. و دليل صدق اين مدّعى خبريست كه آن را

٥٦٩٣- حسن بن محبوب، از أبو أيّوب، از عبيده از امام أبو جعفر باقر ٧ روايت كرده است كه فرمود: فرزند ملاعنه ثلث تركه‌اش بمادرش ميرسد، و باقى آن براى امام مسلمين است.

٥٦٩٤- و ابن أبى عمير، از أبان و غير او، از زراره از امام أبو جعفر باقر ٧ روايت كرده است كه فرمود: أمير المؤمنين در باره اولاد ملاعنه حكم راند كه مادرش ثلث تركه‌اش را به ارث ميبرد، و باقى آن براى امام است، زيرا كه ضمانت قتل خطاى او نيز بر عهده امام است.

شرح: «شيخ طوسى- رحمه اللَّه- در استبصار اين دو خبر را عنوان كرده و گفته است: توجيه اين دو روايت آنست كه ميگوئيم: در صورتى ثلث مال بمادرش تعلّق ميگيرد كه عاقله‌اى كه ديه خطاى او را ضامن باشد نداشته باشد، پس چنين كسى چون ضامن جريره‌اش امام است ميراث خور او نيز امام خواهد بود، و حقّ آنست كه مادرش ثلث برد و باقى از آن امام شود، و چنانچه متوفّى داراى خويشانى بود كه عاقله‌اش بودند تمام مال بمادرش ميرسيد، يا بكسى كه بسبب مادر با وى خويش مى‌شدند اگر مادر وفات كرده بود.

و شهيد- عليه الرّحمه- در دروس گفته است: «اگر ابن ملاعنه تنها مادر را باقى‌