اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٤٦٢ - جز آستان توام در جهان پناهى نيست
درس مهم اشاره فرموده است: يك، سلامتِ قلب (دل) در پرتو ياد خداوند. دو، فراغت بال و آسايش تن همراه با سپاسگزارى از نعمتهاى خداوند. سه، زبان آورى در توصيف نعمتهاى خداوند.
سلامت قلب در پرتو ياد خداوند
انسان داراى دو گونه قلب است: ١- قلب جسمانى صنوبرى شكل، يا همان عضو عضلانى توخالى مخروطى شكل، كه در سمت چپ قفسه سينه قرار گرفته و رأس آن به سمت پايين است و با انقباضِ همآهنگ خود، خون را در سراسر بدن به گردش در مىآورد. ٢- قلب روحانى و معنوى؛ همان مركز وجود و فرمانده همه قواى آدمى است. و همواره در تحول و انقلاب است؛ يا از محسوسات بيرونى متأثر مىشود، يا از احساسات درونى، يا دستِ كم از خاطرههاى زنجيرهاى، كه پيوسته در خودش وجود دارد و مانند جوى آبى در جريان است. پيامبر گرامى ٦ فرمود:
انّما مَثَلُ الْقَلَبِ مَثَلُ رِيشَةٍ بِالْفَلاةِ فىِ اصْلِ شَجَرَةٍ يُقَلِبُّها الِرّيحُ ظهراً لِبَطْنٍ.[١]
بى گمان داستان قلب، داستان پرى را مانَد به هامون، كه بر شاخه درختى آويخته شده، كه باد آن را زير و رو مىكند.
در سخنى ديگر فرمود:
لَقَلْبُ الْمؤمِنِ اشَدُ تَقَلُّباً مِنَ الْقِدْرِ فى غَلَيانِها.[٢] داستان قلب مومن، در درگرگونىهايش، داستان ديگها در حال جوش است.
و فرمود:
لَقَلْبُ ابنِ آدُمَ اسْرَعُ تَقَلُّباً مِنَ الْقِدْرِ اذا اسْتَجْمَعَتْ غَلَياناً.[٣] داستان قلب فرزند آدم در انقلاب و دگرگونىها، همانند ديگ در حال جوشيدن است.
|
در حديث آمد كه دل همچون پريست |
در بيابانى اسير صَرصَريست |
|
[١] - نهج الفصاحة، ج ٢، ص ٧٧٨
[٢] - احاديث مثنوى، ص ٨٠
[٣] - نهج الفصاعه، ج ٢، ص ٧٨١