اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣٠٨ - يادآورى نكتههايى چند
حتّا كلمه «عَلى» ميانِ «محمد و آل» فاصله نشده است و كيفيت صلوات بدين صورت است: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ. از پيامبر اكرم ٦ آمده است كه فرمود:
لاتُصَّلُوا عَلِّىَ الصَّلاةَ الْبَتْراءَ! فَقالوا: وَ مَا الصَّلاةُ الْبَتْراءَ؟ قالَ: تَقُولُونَ: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ، وَ تُمسِكُونَ؛ بَلْ قُولُو!: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.[١] هرگز صلوات ناقص و ناتمام بر من نفرستيد! عرض كردند: صلوات ناقص و ناتمام چيست؟ فرمود: اين كه بگوييد: اللَّهُمَّ صَلِّ على مُحَمَّدٍ، سپس توقف كنيد؛ بلكه بگوييد: اللَّهُمَّ صَلِّ على مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ.
نكته چهارم اين كه، ذكر صلوات، علاوه بر اين كه دستور خداوند و همراهى با فرشتگان است، يادِ خاطره انسانهايى است كه نماد برتر انسانيتاند و همه خوبىها و همه زيبايىهاى جهان در كنار قداست و پاكى فرشتگان در وجودشان تجلّى يافته است؛ يادِ خاطره انسانهاى والايى است كه نابترين باورها و زيباترين صحنههاى ايثار و ارزشمندترين آرمانهاى انسانى در ساحتهاى زندگىشان، تحقق يافته است؛ يادِ معيارهاى حقّى است كه مىتواند زندگى ما را؛ در همه جوانب آن، در حوزه انديشه و عمل و اخلاقِمان، از آلودگىها صيانت بخشد. لغزشهاى ما را اصلاح كند. آرى ذكر صلوات، يادِ خاطره بندگانِ صالحى است كه مُتَادِّبْ به «آدابِ اللَّه» و مَتَخَّلِقْ به «اخلاقِ اللَّه» اند؛ يادآورى منزلت فاخِرِ رسول خدا و اهل بيت او و به دنبال آن يادآورى اسلام و آموزههاى اسلام، نظام صالح و حكومت حقه و حاكمانِ عدلگستر و مربّيانِ الهى است. يادآورى اخلاق و اعمالِ انسانى است، كه خداوند درباره او فرمود: وَ انَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظيمٍ.[٢] و به راستى تو را خويى است سترگ. ياد خاطره انسانى است كه خود فرمود:
صَلُّوا عَلِّى فَانَّ الصَّلوةَ عَلَىَّ زكاةٌ لَكُم.[٣] صلوات و درود بر من فرستيد؛ چرا كه صلوات بر من، جانمايه نمو و تعالى روح و جان شماست. يادِ خاطره كسانى است كه درود بر آنان سبب پاكيزگى اخلاق، طهارت روح، نموّ و بالندگى سرمايههاى معنوى و كفّاره
[١] - پيام امام اميرالمؤمنين، ج ٣، ص ١٩٩ به نقل از صواعق ابن حجر، ص ١٤٤
[٢] - قلم، آيه ٤
[٣] - كنزالعمّال، ج ١، ص ٤٩٤، شماره ٢١٨٢