كه «مِنْ»، در «مِنَ المهاجرينَ و الانصارِ»، به معناى تبعيض است؛ يعنى برخى از مهاجران و انصار، نه همه آنان، از چنين ايمانى برخوردار بودند؛ چرا كه پس از توصيف‌شان به «سبقت» در ايمان و «اوّليت» در آن، فرمود: رضى اللَّهُ عنهم و رَضُوا عنه. خدا از ايشان خشنود است و ايشان از خدا خشنودند. بى‌ترديد همه مهاجران و انصار، حتّا با وصف «سبقت» و «اوّليت»، كسانى نبودند كه خداوند از آنها خشنود باشد و آنها نيز از خداوند خشنود باشند؛ زيرا كه به گواهى قرآن و تاريخ، كه در بحث‌هاى پيشِ رو بدان اشاره خواهد شد، برخى از مهاجران و انصار، بيماردل بودند، و برخى نيز زير تأثير وسوسه‌هاى منافقان قرار مى‌گرفتند، و برخى حتّا فاسق بودند، و گروهى ديگر، آن‌هايى بودند كه پيامبر ٦ از رفتارشان بيزارى مى‌جست و خداوند خود، آن‌ها را منافق ناميده و مسلمانان را از خطر آن‌ها هشدار داده است:

وَمِمَّنْ حَوْلَكُم مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَاتَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُم مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى‌ عَذَابٍ عَظِيمٍ وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحاً وَآخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللَّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.[١] و از باديه‌نشينانِ پيرامونِ‌تان كسانى منافق‌اند و نيز برخى از مردم پيوسته بر نفاق خو كرده‌اند، تو آن‌ها را نمى‌شناسى، ما آن‌ها را مى‌شناسيم، زودا كه آنان را دوبار- يكى در دنيا و بار ديگر به هنگام مرگ و عالم برزخ- عذاب كنيم، سپس به عذابى بزرگ بازگردانده شوند. و گروهى ديگر به گناهان خود اعتراف كرده و كارى نيك و شايسته را با كارى بد و ناشايست آميخته‌اند؛ اميد است كه خداوند [به بخشايش خويش‌] بر آنان بازگردد و توبه آنان را بپذيرد، كه خداوند آمرزگار مهربان است.

بر اين اساس، گستره ويژگى‌هاى ممتازى كه امام سجاد (ع) در اين فراز از دعا برشمرده است، همه آنها را كه به پيامبر ٦ ايمان آوردند و به همراه او مهاجرت كردند و در سايه آيين و نظام نوينى كه بنا نهاده بود، زندگى مى‌كردند، در بر نمى‌گيرد؛ بلكه اين ويژگى‌ها از آنِ مؤمنانى است كه، به حق، ياورانِ عقيدتى و ايمانى پيامبر ٦ بودند و به او عشق‌

[١] - همان، آيه ١٠١- ١٠٢