الْامْرَينِ.[١] و درباره صفات خداوند نه اهل «تشبيهند» و نه اهل «تعطيل». از نظر ارزش‌هاى معنوى و مادى نيز چنين اند، نه به كلى در جهان مادّه فرو مى‌غلطند كه معنويت به فراموشى سپرده شود، و نه آن چنان در عالم معنا فرو مى‌روند كه از جهان مادّه به كلى بى‌خبر گردند، نه چون يهوديان جز گرايش مادّى چيزى را نشناسند و نه همچون راهبان مسيحى به كلّى تارك دنيايند. از نظر علم و دانش و نيز، از نظر روابط اجتماعى و از نظر شيوه‌هاى اخلاقى، حتّى از نظر عبادت و پرستش خداوند و انجام مناسك بندگى، و از نظرهاى ديگر نيز، بر صراط مستقيم‌اند؛ همان راهى كه پيامبران و راستى پيشگان و شهيدان و شايسته كرداران، بر آن‌اند:

وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطاً مُسْتَقِيماً. وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِم مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً.

ذلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَكَفَى‌ بِاللَّهِ عَلِيماً.[٢] و هر آينه ايشان را راه راست مى‌نموديم. و هر كه خدا و پيامبر را فرمان بَرد، پس اينان با كسانى خواهند بود كه خدا نعمت‌شان داده از پيامبران و راستى پيشگان و شهيدان- يا گواهان اعمال- و شايسته كرداران، و ايشان نيكو ياران و همنشينانند. اين فزونى و برترى از جانب خداست و خدا دانايى بسنده است.

ويژگى سوّم، اين كه خداوند از سرِ ايثار نِعمت، ما را در مقابل ديگر امت‌ها كه در عزّت و بزرگوارى ناچيزند، فزونى بخشيد. اين فقره از سخن امام (ع) كه فرمود:

«وَ كَثَّرنا بِمَنِّهِ عَلى‌ مَنْ قلَّ» اشاره است به داستان نزول سوره «كوثر». آن گاه كه دشمنان پيامبر (ع) در دشمنى و ستيز با آن عزيز و گرامى، حتّى كمترين ادب را نيز رعايت نكردند و به منظور هتك و توهين و تحقير، با عداوتى آميخته به قساوت و رذالت او را «ابْتَر» به معناى «بى‌فرزند» و «بلا عَقِب»، خواندند. مشركان مكّه، از اين كه پيامبر ٦ پس از مرگِ پسرانش، كه از خديجه (س) داشت، از داشتن فرزندِ پسرْ محروم شده بود، از سرِ شادى، او را «ابْتَرْ» گفتند؛ يعنى كسى كه فرزند ندارد و دنباله‌اش‌

[١] - بحار الانوار، ج ٥، ص ٥٢

[٢] - نساء، آيه ٦٨- ٧٠