رخ كشيدن امرى ناپسند و نكوهيده است، چنان كه فرمود: الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنّاً وَلَا أَذىً لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِم وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ.[١] كسانى كه مال‌هاى خود را در راه خدا انفاق كنند و از پى انفاقى كه كرده‌اند منّتى ننهند و نرنجانند، مزد آنان نزد پروردگارشان است، نه بيمى بر آنهاست و نه اندوهگين شوند. وَلَا تَمْنُن تَسْتَكْثِرُ.[٢] منّت مَنِه كه كارت را بزرگ شمارى. مِنَّتْ: سپاس داشتن، سپاس، بر شمردن نيكيها، نيكى كردن، نوازش كردن، نيكويى، نعمت آغازين و بى‌سابقه و بى‌استحقاق را نيز گويند: «مِنَّتُكَ ابْتِداءٌ».[٣]

اى بداده رايگان صد چشم و گوش‌		بى ز رَشْوَت بخش كرده عقل و هوش‌
بيش از استحقاق بخشيده عطا		ديده از ما جمله كفران و خطا[٤]

اين فراز از نيايش، اشاره است به كلام خداوند كه فرمود:

لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ.[٥] هر آينه خداى بر مؤمنان منّت نهاد كه در ميانشان پيامبرى از خودشان برانگيخت كه آيات او را بر آنان مى‌خوانَد و پاكشان مى‌سازد و كتاب و حكمتشان مى‌آموزد، در حالى كه پيش از آن- آمدن پيامبر- هر آينه در گمراهى آشكارى بودند.

زمانه بعثت، روزگارى كه گواهِ قدرت‌هاى بزرگ؛ امّا متزلزل، مذاهب بزرگ؛ امّا گرفتارِ خرافات و كژانديشى‌ها و كشمكش‌ها و كژ راهه‌ها و ستيزيدن‌هاى متولّيانِ فلسفه‌هاى بر باد رفته، تمدّن‌هاى مشرِف به سقوط، قانون‌ها و مقررّات ظالمانه، اختلافات عميق طبقاتى، جنگ‌ها و كشتارها و غارتگرى‌ها و تعصّب‌هاى ناروا، آداب و عادات غلط، يورش‌هاى ضد دانش و دانايى و هزاران بدبختى و سيه روزى‌هاى ديگر بوده‌

[١] - بقره، آيه ٢٦٢

[٢] - مدّثّر، آيه ٦

[٣] - صحيفه سجاديّه، دعاى چهل و ششم

[٤] - مثنوى، دفتر سوم، بيت ٢٢١٢- ٢٢١٣.

[٥] - آل عمران، آيه ١٦٤