بر اين اساس «اسرافيل» از فرشتگانى است كه خداوند به «عبادٌ مكرَمون» از آنان، ياد كرده است: بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ. لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ.[٢] بلكه فرشتگان، تنها بندگانى ارجمندند؛ در گفتار بر او پيشى نگيرند و آنان به فرمان وى كار مى‌كنند. و از ابن مسعود نقل شده است: نزديكترين آفريده به خداوند اسرافيل است؛ «انَّ اقْرَبَ الْخَلْقِ مِنَ اللَّهِ اسرافيلُ»[٣].

گستره كارآيى اسرافيل‌

بيهقى در كتاب «شُعَبُ الايمان» از ابن عباس روايت كرده است: در اين بين كه رسول خدا ٦ با جبرئيل (ع) در گوشه‌اى بودند ناگاه افق آسمان شكافته شد، در اين حال جبرئيل كم‌كم كوچك شد و اجزائش در يكديگر فرو مى‌رفت و به زمين نزديك مى‌شد و ناگاه فرشته‌اى در برابر رسول خدا ٦ قرار گرفت و عرضه داشت: اى محمد، پروردگارت تو را سلام مى‌رساند و مخير مى‌سازد كه پيامبرىِ پادشاهْ باشى يا پيامبرى بنده، پيامبر ٦ فرمود: جبرئيل با دست اشاره كرد كه تواضع كن [و بندگى را بپذير]. من دانستم كه او خيرخواه من است. از اين رو، در پاسخ گفتم: بنده‌اى پيامبر خواهم بود. آن فرشته به آسمان بالا رفت. من گفتم: اى جبرئيل، مى‌خواستم درباره اين فرشته از تو بپرسم ولى حالِ تو را به گونه‌اى ديدم كه مرا از پرسش بازداشت؛ اين كيست اى جبرئيل؟ گفت: اين اسرافيل است كه از روزى كه خداوند او را آفريده، روى دو پا ايستاده و ديده فروهِشته و چشم برنمى دارد و ميان پروردگار و او هفتاد نور است كه به هيچ نورى نزديك نمى‌شود مگر آن كه مى‌سوزد. در برابرش لوح محفوظ قرار دارد و چون خداوند درباره كارى، از آسمان به زمين فرمانى صادر كند آن مطلب در پيشانى او رقم مى‌خورد؛ اگر آن كار وظيفه من باشد مرا بدان فرمان مى‌دهد و اگر وظيفه ميكائيل باشد او را بدان فرمان مى‌دهد و اگر

[١] - رياض السالكين، ج ٢، ص ٢١

[٢] - انبياء، آيه ٢٦- ٢٧

[٣] - رياض السالكين، ج ٢، ص ٢١