اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٤٩ - زمانه بعثت
بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَايُظْلَمُونَ.[١] و [در آن روز] زمين به نور خداوندِ خود روشن شود و نامه [هاى اعمال] را پيش نهند و پيامبران و گواهان را بياورند و ميان ايشان- آدميان- براستى و درستى داورى شود و بر آنان ستم نرود.
در اين آيات و نظير اينها و نيز در كلام امام سجاد (ع) بر اساس سبك و سياق آن «شهادتِ مطلق» مورد نظر است؛ يعنى مقصود از آن، تنها شهادت و گواهى در دنيا نيست؛ بلكه شهادت بر انديشهها و رفتارهاى آدميان و همين طور شهادت بر تبليغ رسالت و ايفاى مسئوليت پيامبرى، در سراى پسين نيز، هست:
فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ.[٢] پس هر آينه كسانى را كه به سوىشان [پيامبر] فرستاده شده پرسش خواهيم كرد- از اجابت پيامبران- و از فرستادگان نيز خواهيم پرسيد از رسانيدن پيام.
اگر چه پرسش در آخرت انجام مىگيرد. لكن تحمّل آن، كه ديدنِ صحنه عمل است، در دنيا خواهد بود. همچنان كه درباره گواهى حضرت عيساى مسيح (ع)، در پاسخ پرسش خداى تعالى كه مىفرمايد: اى عيسا، پسر مريم، آيا تو به مردم گفتى كه مرا و مادرم را سواى خدا به خدايى گيريد؟ ....، آمده است كه خواهد گفت:
مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَا أَمَرْتَنِي بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهيدٌ.[٣] من به آنان نگفتم مگر آنچه مرا فرمان دادى كه خداى را كه پروردگار من و پروردگار شماست بپرستيد، و تا در ميان آنها به سر مىبردم بر آنان گواه و نگاهبان بودم و چون مرا از ميان ايشان برگرفتى تو خود بر آنان نگاهبان بودى و تو بر هر چيز گواهى.
و در جاى ديگر نيز فرمود:
[١] - زمر، آيه ٦٩
[٢] - اعراف، آيه ٦
[٣] - مائده، آيه ١١٧