وَأُوحِىَ إِلَىَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ.[١] اين قرآن به من وحى شده است تا با آن شما و هر كه را [كه پيام آن‌] به او برسد بيم دهم.

وَهذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى‌ وَمَنْ حَوْلَهَا.[٢] اين كتابى است كه آن را فرو فرستاديم، با بركت است و باور دارنده آنچه پيش آن بوده، [تا مردم را به پاداشهاى الهى مژده دهى‌] و تا [مردم‌] امّ القرى- مكّه- و آنها را كه پيرامون آنند بيم دهى.

از همين رو، آن چه در قرآن كريم و در سخنانِ معصومان؛ پيامبر و امامان شيعه و نيز بانوى اكرم اسلام فاطمه (س) آمده در اين دو قلمرو است. گاهى اوضاع حاكم بر جهان آن روز مدّ نظر است‌[٣] و گاهى اوضاع حاكم بر جزيرةالعرب و زندگى منحط و نكبت‌بار عرب جاهلى، كه در اين جا به نمونه‌هايى اشاره مى‌شود. فاطمه (س) در گفتار تاريخى و شورانگيز خود، كه در «مسجد النّبى» و در استيضاح خليفه غاصب ايراد فرمود، در فرازى بسيار كوتاه و گويا، به ترسيم چهره زشت جاهليّت در عصر و روزگار بعثت در قلمرو جهان اشاره كرده است:

فَرَاى الْامَمَ فِرَقاً فِى ادْيانِها، عُكَّفاً عَلى‌ نِيرانِها، عابِدَةً لِاوْثانِها مُنْكِرَةً للَّهِ مَعَ عِرْفانِها.[٤] پيامبر ٦ ديد كه هر فرقه‌اى، دينى برگزيده. و هر گروهى بر آستانه شعله‌اى خزيده، و هر دسته‌اى به بتى نماز برده است، و همگان با آنكه خدا را [به خوبى‌] مى‌شناختند، انكار مى‌كردند.

يعنى پيامبر ٦ در روزگارى برانگيخته شد، كه تفرقه و آشفتگى دينى، و تقديس و

[١] - انعام، آيه ١٩

[٢] - همان، آيه ٩٢

[٣] - زيرا كه مخاطب كلام حضرت محمّد٦ فقط صحابه او نبودند، بلكه انسانيت است، در گذشته و حال( اكنون) و آينده وتا لحظه‌اى كه موجودى بنام انسان باقى است: تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى‌ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيراً. بزرگ و بزرگوار آن‌[ خداى‌] كه اين فرقان- جدا كننده ميان حق و باطل: قرآن- را بر بنده خويش فروفرستاد تا جهانيان را بيم كننده باشد.( فرقان، آيه ١)

[٤] - شرح خطبه حضرت زهراء، رخساره خورشيد، ص ٢٨٦