خود،: به معرفتى نايل شوند كه سرشار از عشق الهى و قدسى به شناخت خداوند است، معرفتى كه به نحو مؤثّر حاصل نمى‌گردد، مگر اين كه سالكان كوى دوست سختى‌ها و مرارت‌هاى «سفر الى اللَّه» را به جان بخرند. از دورازه فنا بگذرند و به چنان شهودى دست يابند كه هم مى‌سوزاند و هم تقدّس مى‌بخشد. بدانند كه: در رهِ منزلِ ليلى كه خطرهاست در آن/ شرطِ اول قدم آن است كه مجنون باشى (حافظ). سفر در راهى كه از همان ابتدا، فرجامش در سرآغاز آن مندرج است: وَ هُوَ خَلَقَكُمْ اوَّلَ مَرَّةٍ وَ الَيْهِ ترجَعُونَ.[١]

چو قرب او طلبى در صفاى نيّت كوش‌

وصول به مقام قرب، مقصد اعلاى سالكان و نهايى‌ترين عزم و تصميم عارفان و بالاترين مطلوبِ جست و جو گران است: يا مَنْ هُوَ غايَةٌ مُرادِ الْمُرِيدِنَ، يا مَنْ هُوَ مُنْتَهى هِمَمِ الْعارِفينَ، يا مَنْ هُوَ مُنْتَهى‌ طَلَبِ الطَّالِبينَ‌[٢] و گفته‌اند: لَيْسَ لِلْحَبِيبِ رَجاءٌ، وَ امَلٌ سِوى‌ الْفُوزُ بِخِدمَةِ الْمَحْبوُبِ وَ التّلَذُّذْ بِحَضْرَةِ الْمَطْلوُبِ. براى عاشق بى‌قرار، اميد و آرزويى جز توفيق خدمت معشوق و لذّت كامجويى از محضر او نيست. براى همين تا وَجْدِ امكانىِ عبدِ صالحِ سالك، كه تَعَيُّنِ فردى او و عين حجاب و مانع وصال است، از ميان برنخيزد، وصل حاصل نمى‌شود. ميان عاشق و معشوق هيچ حايل نيست/ تو خود حجابِ خودى حافظ از ميان برخيز. و گاهى در زبان شعر از اين مانع به «پيراهن» تعبير شده است چنانكه سنايى در «حَدِيقةُ الْحَقيقةِ» سروده است:

با دو دلبر در ره توحيد نتوان رفت راست‌		يا رضاى دوست بايد يا هواى خويشتن‌
سوى آن حضرت نپويد هيچ كس با آرزو		با چنان گلرخ نخسبد هيچ كس با پيرهن‌

به مناجات مولاى عارفان و پيشواى صاحبدلان بنگريد، چگونه شور و شوق و شيدائىِ انس را براى وصل محبوب، با محبوب خويش در ميان نهاده است:

يا سَيِّدى يا مَنْ عَلَيْهِ مُعَوَّلى‌، يا مَنْ الَيْهِ شَكَوْتُ احْوالى‌، يا رَبِّ يا رَبِّ يا رَبِّ، قَوِّ عَلى‌ خِدْمَتِكَ جَوارِحِى، وَ اشْدُدْ عَلَى الْعَزيمَةِ جَوانِحى، وَهَبْ لِىَ الجِدَّ فِى‌

[١] - فصّلت، آيه ٢١

[٢] - دعاى جوشن كبير، بخشى از فرازهاى پايانى