پديدار شد. و با اين حساب، رحمت، حقيقتِ محورى در همه ابعاد زندگى‌مان به شمار مى‌آيد. از ديرباز هر جانبى از زندگى مسلمانان به گونه‌اى جدايى‌ناپذير با رحمت در آميخته است و اين از آن روست كه تار و پودِ وجود آدميان و ديگرِ آفريدگان را به رحمت سرشته‌اند.

از رحمت آمدند و به رحمت روند خلق‌		من رحمةٍ بدا و الى رحمةٍ يَؤُلُ‌

نكته اين كه، امام (ع) رحمت خداوند را به گوهرى نفيس و گرانمايه، مانَنْد كرد كه در گنجينه‌هايى، ذخيره و نگاهدارى مى‌شود. و اين را به اصطلاحِ اهل بديع (سخن آرايان)، «استعاره بالكنايه» گويند. و اثباتِ «خزائن» از بابِ «استعاره تَخْييليّه» است كه همواره همراه و توأم با استعاره بالكنايه است. و خزائِن را در هيئت جمع آورد تا بنماياند كه رحمت الهى، به لحاظِ وفور و سرشارى‌اش، در يك گنجينه نمى‌گنجد، بلكه گنجينه‌هاى بسيار بِبايد تا گنجايش رحمت‌الهى را بِشايد.

جوار قرب الهى، نهايى‌ترين آرزوى دوستدارانِ خداوند

وَ يا مَنْ تَنْقَطِعُ دوُنَ رُؤْيَتِهِ الْابْصارُ[١] صَلِّ عَلى‌ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ ادْنِنا الى‌ قُرْبِكَ.

و اى كه ديدگان از شهودِ جمالش فرو مانند، بر محمد و دودمانش درود فرست، و ما را به جوار قرب خود نزديك گردان.

اولياى بزرگ خداوند در اين جهان، سايه‌هاى فانى و زودگذر را خانه خود نمى‌دانند و آرزوى آن دارند كه ريشه‌هاى خود را در مأواى آسمانى بيابند:

انَّ اوْلِياءَ اللَّه هُمُ الَّذينَ نَظَروُا الى‌ باطِن الدُّنْيا اذا نَظَرَ النّاسُ الى‌ ظاهِرَها، وَ اشْتَغَلُوا بآجِلِها اذا اشْتَغَلَ النّاسُ بِعاجِلِها، فَاماتُو مِنْها ما خَشُواْ انْ يُمِيتَهُمْ، وَ تَرَكُوا مِنْها ما عَلِمُوا انَّهُ سيَتْرُكُهُمْ، وَ رَأوْا اسْتِكثارَ غَيْرِهِمْ مِنْها اسْتِقْلالًا، وَ دَرَكَهُمْ لَها فَوْتاً. اعْداءُ ما سالَمَ النّاسُ، وَ سِلْمُ ما عادَى النّاسُ. بِهِمْ عُلِمَ الْكِتابُ وَ بِهِ عَلِمُوا. وَ بِهِمْ قامَ الْكِتابُ وَ بِهِ قامُوا. لايَرَوْنَ مَرْجُوّاً فَوْقَ ما يَرْجوُنَ، وَ

[١] - درباره رويت خداوت و امكان يا عدم امكان آن، در تفسير دعاى نخست، زير عنوان:« تبيين ديدگاه قرآن و روايات ...» به‌تفصيل بحث شده است. ج ١ ص ١٧٠ به بعد