پيامبر و مسلمانان از مشركان نبود، بلكه يك اصل راقى و تكليف انسانى براى باروَر كردن آموزه‌هاى مترقى دين بود، كه علل و دليل‌هاى مهم ديگرى در وراى اين رخداد بزرگ تاريخ وجود داشت. و در حقيقت يك مسئله از پيش تعين شده، در هندسه دعوت جهانى اسلام بود.

ناميدن نخستين گروندگان به اسلام و ياران پيامبر ٦ به «مهاجران»، كسانى كه در روزگار سختى با تحمل شكنجه‌ها و استقبال از خطرها و اخلاص و ايثار و فداكارى و دست شستن از جان و مال و خاندان و حيثيت‌هاى اجتماعى و امنيّت و ... به يارى پيامبر ٦ برخاستند و نقش بزرگى در بناى نهضت اسلام داشتند، نيز انتخاب هجرتِ مسلمانانِ نخستين از مكّه به مدينه- نه بعثت و نه ميلاد پيامبر ٦ و نه فتوحات بزرگ وى، به‌ويژه فتح مكه- به عنوان مبداء تاريخ، خود نشانگر عظمت و اهميّت هجرت در دعوت توحيدى است.

فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِن دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُم سَيِّآتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَاباً مِنْ عِندِاللَّهِ وَاللَّهُ عِندَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ.[١] پس كسانى كه هجرت نمودند و [آنان كه‌] از خانه‌هاى خويش بيرون رانده شدند و [آنان كه‌] در راه من آزار ديدند و [آنان كه‌] كارزار كردند و [آنان كه‌] كشته شدند هر آينه گناهانشان را از ايشان بزدايم و آنان را به بهشت‌هايى درآورم كه از زير [درختانِ‌] آنها جويها روان است؛ تا پاداشى باشد از نزد خدا، و خداست كه پاداش نيكو نزد اوست.

وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِن بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُم فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ.[٢] و كسانى كه پس از آن كه ستم ديدند در [راهِ‌] خدا هجرت كردند، آنان را در اين جهان جايگاهى نيكو دهيم، و هر آينه مزد آن جهان بزرگ‌تر است، اگر مى‌دانستند.

[١] - آل عمران، آيه ١٩٥

[٢] - نحل، آيه ٤١