قضاوت مى‌نشست و در ميان مردم داورى مى‌كرد، و پرسش‌هاشان را پاسخ مى‌گفت، و در ميان‌شان خطبه مى‌خواند، در حالى كه براى تيرهاشان بهترين هدف بود. با سفيران و هيئت‌هايى كه به ديدارش بار مى‌يافتند بى‌محافظ و بى‌پرده ملاقات و ديدار مى‌كرد، در تاريكى شب در هر شبانه روز براى اقامه نماز، از خانه بيرون مى‌شد؛ در حالى كه تاريكى فرصتى مناسب براى ترور او بود، و همه دشمنانش از بيرون رفتن او در تاريكى شب آگاه بودند. از حال يارانش پرس و جو مى‌كرد، به خانه‌هاشان مى‌رفت، بيمارشان را عيادت مى‌نمود، و در تشييع جنازه‌هاشان شركت مى‌جست و بر آنان نماز مى‌خواند. پاره‌اى از آن چه كه حكومتِ او را بر ديگر حكومت‌ها برترى مى‌داد، اين بود كه هيچ كس را بر اساس ظن و گمان و به اتّهام، بازداشت نمى‌كرد؛ بلكه كسانى را كه بر او ستم روا داشته بودند مى‌بخشيد، و اين بزرگوارى و كرامت بود كه دشمنانش را هم چون دوستانش درباره او به داورى وامى‌داشت؛ و براى همين بود كه چه پيروز مى‌شدند و چه شكست مى‌خوردند از او نمى‌هراسيدند. خانه محمّد ٦ چون كاخ‌هاى برافراشته و دژهاى سخت و استوار نبود.

خانه گلينى بود كه دشمنانش به سادگى مى‌توانستند بر سرش ويران كنند، يا اين كه به خانه‌اش وارد شوند و او را در خانه بكشند، همچنان كه در مكّه انجام دادند، و او به سوى مدينه هجرت فرمود.

هيچ كس را به جرم اين كه مخالف سياسى است بازداشت نكرد، و اساساً زندانى براى مخالفان سياسى‌اش نداشت. اما سيره او در ميدان جنگ، همچنان كه على (ع) فرمود: از همه يارانش به دشمن نزديكتر بود. ولكن دشمنان نتوانستند به او دست يابند. براى همين است كه بقاىِ وجود او و دوامِ زندگى پاكيزه‌اش معجزه‌اى بزرگ بود، و اين نبود جز عنايت ويژه از سوى پروردگار عزيز و مهربان. خداوند او را نگهداشت و از خطرها حفظ كرد تا دعوتش را به خوبى انجام داد و رسالت خود را به پايان برد، آن گاه او را به جوار خويش فراخواند تا پاداش انبوه و عطاى جليل خداوند را دريافت كند.

حسن تدبير و اداره نيكوى جامعه، از ديگر ويژگيهاى آن بزرگوار بود. حسن تدبير و مديريت شايسته از ويژگيهاى بسيار شريف و عالى است كه هر زعيمى از داشتن آن ناگزير است و با نبود آن رهبرى جامعه ناتمام خواهد ماند. مديريت برترين دانش اجتماعى و