گدا چون كَرَم بيند و لطف و ناز		نگردد ز دنبالِ بخشنده باز
چو ما را به دنيا تو كردى عزيز		به عُقبى‌ همين چشم داريم نيز
عزيزى و خوارى تو بخشى و بس‌		عزيزِ تو خوارى نبيند ز كس‌
خدايا به عِزّتْ كه خوارم مكن‌		به ذُلِّ گنه شرمسارم مكن‌
مسلّط مكن چون منى بر سرم‌		ز دست تو بِهْ گر عقوبت بَرَم‌
به گيتى بَتر زين نباشد بدى‌		جفا بردن از دستِ همچون خودى‌
گرم بر سر افتد ز تو سايه‌اى‌		سپهرم بوَد كهترين پايه‌اى‌
اگر تاج بخشى سر افرازدم‌		تو بردار تا كس نيندازدم‌
تو دانى كه مسكين و بيچاره‌ايم‌		فرومانده نفس امارّه‌ايم‌
نمى‌تازد اين نَفْسِ سركش چنان‌		كه عقلش تواند گرفتن عِنان‌
كه با نفس و شيطان برآيد به زور؟		مصاف پلنگان نيايد ز مور
به مردان راهت كه راهى بده‌		وز ين دشمنانم پناهى بده‌
خدايا به ذاتِ خداونديت‌		به اوصافِ بى‌مثل و ماننديت‌
به لبّيك حجّاجِ بيتُ‌الحرام‌		به مدفون «يَثْرِبْ» عليه‌السّلام‌
به تكبيرِ مردانِ شمشيرزن‌		كه مردِ وغا را شمارنْد زن‌
به طاعاتِ پيرانِ آراسته‌		به صدقِ جوانانِ نوخاسته‌

كه ما را در آن ورطه يك نَفَس‌		ز ننگ دو گفتن به فريادرس‌
اميدست از آنان كه طاعت كنند		كه بى‌طاعتان را شفاعت كنند
به پاكان كز آلايشم دوردار		و گر زلّتى رفت معذور دار
خدايا به ذِلّت مران از درم‌		كه صورت نبندد درى ديگرم‌
ور از جهل غايب شدم روزِ چند		كنون آمدم در به رويم مبند
چه عذر آرم از ننگِ تردامنى؟		مگر عجز پيش آورم كِاىْ غنى‌
فقيرم به جُرم و گناهم مگير		غنى را ترحّم بوَد بر فقير
چرا بايد از ضعف حالم گريست‌		اگر من ضعيفم پناهم قوى است‌[١]

آموزه قُرب و تعالى خداوند

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‌ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ وَقِنا مِنْكَ وَ احْفَظْنابِكَ وَ اهْدِنا الَيْكَ وَ لاتُباعِدْنا مِنْكَ. انَّ مَنْ تَقِهِ يَسْلَمْ وَ مَنْ تَهْدِهِ يَعْلَمْ وَ مَنْ تُقَرِّبْهُ الَيْكَ يَغْنَمْ. بارخدايا! بر محمد و دودمانش درود فرست و ما را از خشم خود، دور نگاه دار، و در پناهِ خويش، حفظ فرما و به سوى خود راه نما، و از ساحتِ قربِ خود، دور مَدار؛ كه هركه را تو نگاه دارى، بى‌گزند مانَد، و هركه را تو راه نمايى، دانا شود، و هركه را تو به خود نزديك سازى، بهره بى‌رنج و زحمت بَرَد.

حقيقت خداوند در قلبِ آموزه‌هاى اسلام جاى دارد. خداى واحد، مطلق، نامتناهى، رحمن، رحيم؛ يگانه‌اى كه هم متعالى است و هم درونى: «قَرُبَ فَنَأى‌، وَ عَلا فَدَنا.[٢] نزديك است و دور از دسترس، بالاست و با همه كس» و برتر از آنى كه به تصور در آيد: معشوق چون نقاب ز رخ در نمى‌كشد/ هركسى حكايتى به تصوّر چرا كند؟ (حافظ).

حقيقت مركزى همه فرقه‌هاى اسلامى است و شهادت به توحيد، محورى است كه، در هر آن چه مربوط به اسلام است در پيرامون آن معنا مى‌يابد. و شهادت به توحيد نيز در

[١] - نهج‌البلاغه، خطبه ١٩٥

[٢] - نهج‌البلاغه، خطبه ١٩٥