خداوند، در اين آيات كه با تعبير استفهام تقريرى: أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ، آغاز مى‌شوند، مومنان را، از گزند دشمنان و هركه جز اوست، تأمين مى‌دهد و تهديدهاى آن‌ها را به هيچ مى‌گيرد و خود سامانِ كارشان را به عهده مى‌گيرد. آرى! اگر خداوند خالق و آفريدگار جهان، از جمله انسان است، كه هست، پس همه چيز در قبضه اقتدار اوست و آسمان‌ها به دست او درهم نورديده است و جز او، هيچ كس نمى‌تواند به ديگرى خيرى برساند يا از او شرى را دور كند مگر به اذن و رخصت او، از اين رو، امام سجاد (ع) به دنبال توصيف مهرورزى‌ها و فيض بخشى‌هاى خداوند، بر محمد و دودمانش درود فرستاد و با وساطت آن بزرگواران، فروتنانه از درگاهِ ربوبى طلب كرد: اى خداى مهربان و كريم! ما را به عزّت و بزرگوارى‌ات از گزندِ آفريدگانت بازدار و به عطاى خويش، از غير خود، نيازى ده، و در پرتو ارشاد و راهنمايى‌ات ما را به راهِ حق رهسپار كن! وَ اْمنَعْنا بِعِزّكَ من عِبادِكَ وَ اغْنِنا عَنْ غَيْرِكَ بِارِفادِكَ وَ اسْلُكْ بِنا سَبِيلَ الْحَقّ بِارْشادِكَ.

اى خدا! جان را تو بنما آن مقام‌		كاندرو بى‌حرف مى‌رويد كلام‌[١]
اى خداى با عطاى با وفا		رحم كن بر عمر رفته در جفا[٢]
تو بزن يا رَبّنا آب طهور		تا شود اين نارِ عالَم، جمله نور
آب دريا جمله در فرمانِ تُست‌		آب و آتش، اى خداوند آنِ تُست‌
گر تو خواهى، آتش آب خَوش شود		ورنخواهى، آب هم آتش شود
اين طلب، در ما، هم از ايجاد تُست‌		رَستن از بيداد، ياربّ دادتست‌
بى طلب، تو اين طلبْ‌مان داده‌اى‌		گنجِ احسان بر همه بگشاده‌اى‌[٣]

سه درس مهمّ‌

اللَّهُمَّ صَلّ عَلى مُحَمّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْعَلْ سَلامَةَ قُلُوبِنا فِى ذِكْرِ عَظَمَتِكَ، وَ فَراغَ ابْدانِنا فىِ شُكْرِ نِعْمَتِكَ وَ انْطِلاقَ الْسِنَتِنا فِى وَصْفِ مِنَّتِكَ. در اين فراز از نيايش، امام سجاد (ع) به سه‌

[١] - مثنوى، دفتر يكم، بيت ٣٠٩٢.

[٢] - همان، بيت ٢١٨٩

[٣] - همان، بيت ١٣٣٤- ١٣٣٨