طلب روزى حلال عبادتى است كه خداوند آنان را به تحصيل آن مكلّف ساخته تا به او تقرّب يابند. ليكن آنها را نيز موظّف كرده كه تنها به او اعتماد كنند و بر اسباب اطمينان نداشته باشند همچنان كه آنان را مكلّف ساخته كه بر اعمال حسنه خود تكيه نكنند بلكه اعتماد آنها به فضل خداوند باشد. پيامبر خدا (ص) فرموده است: «عبادت هفتاد جزء است بهترين آنها طلب حلال است»«٧» و نيز: «خداوند به داوود (ع) وحى فرمود كه تو بنده نيكويى هستى جز اين كه از بيت المال مى‌خورى و به دست خود كار نمى‌كنى، داوود چهل بامداد گريست از اين رو خداوند آهن را براى او نرم كرد.»«٨» پيامبران و ائمّه هدى (ع) همگى براى طلب روزى با دست خود كار مى‌كردند چنان كه در كتاب احكام كسب ذكر شد، و اگر ترك كسب كار خوبى بود آنها سزاوارتر به آن بودند.

امام صادق (ع) فرموده است: «كسى كه دنيايش را براى آخرتش و آخرتش را براى دنيايش ترك كند از ما نيست».«٩»

و نيز آن حضرت از احوال مردى جويا شد عرض كردند: محتاج شده است، فرمود:

«روزها چه مى‌كند؟»، گفتند: در خانه خدا را عبادت مى‌كند، فرمود: «معاش او از كجاست؟» گفتند: از يكى از برادرانش. فرمود: «به خدا سوگند آن كه معاش او را مى‌دهد خدا را بيشتر از او عبادت مى‌كند.»«١٠»

مردى به آن حضرت عرض كرد: در خانه‌اى مى‌نشينم و نماز مى‌خوانم، روزه مى‌گيرم و پروردگارم را عبادت مى‌كنم امّا روزى من خواهد رسيد. امام (ع) فرمود: «اين يكى از سه شخصى است كه دعايش اجابت نمى‌شود.»«١١»

در اين باره اخبار بيش از آن است كه شماره و ذكر شود. غزّالى نيز بخشى از آنها را در مواضع خود نقل كرده، ليكن او در اين موارد به سبب حسن ظنّى كه به پيشينيان داشته و به اين گمان كه همه اعمالى كه پارسايان آنها انجام داده‌اند و خبرش به او رسيده است و آنها الگو و مقتدايند عقل و كياست او دچار تباهى شده و در همه اين موارد به راه خطا

«٧» كافى ، ٥/٧٨، شماره ٦.

«٨» كافى ، ٥/٧٤، شماره ٥.

«٩» (( الفقيه باب المعايش و المكاسب ، )) ص ٣٥١، شماره ٢.

«١٠» كافى ، ٥/٧٨، شماره ٤.

«١١» ?????????????????????